2007-12-19

Дэлхийн мэдээ 2007 12 19 Лхагва гараг

Лид1. Өнөөдөр өглөө Пакистан улсын Карачи хотоос Лахор руу явж байсан зорчигч тээврийн галт тэрэг замаасаа гарчээ. Ассошейтэд пресс агентлагийн мэдээлснээр энэ төмөр замын ослын үеэр наад зах нь 50 хүн нас барсан байна.
Осолдсон галт тэргээр зорчиж байсан хүмүүсийн ихэнхи нь Ид аль Адха гэдэг мусульман шашинтнууын баярт оролцоод төрөлх хот руугаа буцаж байсан гэнэ. Галт тэрэгний 16 цувааны 12 нь Карачи хотоос 400 км зайд явж байхад замаасаа гарсан байна. Пакистаны албаны хүмүүсийн мэдээлснээр галт тэрэг осолдсон газар нь өндөр уулын бүс тул ослын газар хүрэхэд маш хэцүү байгаа юм байна. Ослын шалтгааныг хараахан тогтоогоогүй байгаа юм байна. Ид аль Адха гэдэг баяр нь мусульман шашинтнуудын хувьд 2 рт орох чухал баяр бөгөөд дэлхийн 40 гаруй оронд тэмдэглэдэг байна. Пакистаны төмөр замд шинэчлэл хийгээгүй удсан тул осол байнга гардаг байна.

ТОВЧ.
Оросын теннисчин Анна Чакветазегийн гэрт баг зүүсэн дээрэмчид нэвтрэн орсон байна. Дээрэмчид тамирчин бүсгүйн эцэг эхийг сүрдүүлж хүлж уяад үнэт эдлэл мөнгө авсан байна. Цагдаагийнхан гэмт хэрэгтнүүд дээрэм хийхдээ маш сайн төлөвлөгөө боловсруулсан байн гэж үзэж байгаа юм байна. Энэ жил 20 настай теннисчин Анна Чакветазе дэлхийн шилдэг теннисчидийн жагсаалтын 6 рт бичигддэг юм.

Лид2. Украины парламент мягмар гаригт засгийн газрын танхимаа байгуулсан байна.
Укрианы ерөнхий сайдаар Юлия Тимошенко томилогджээ. Юлия Тимошенког ерөнхий сайдаар томилох эсэх санал хураалтад парламентын 277 гишүүн дэмжсэн байна. Укрианы ерөнхий сайдын нэгдүгээр орлогочоор Александр Турчинов батлагдсан байна. Юлия Тимошенко ерөхий сайдаар томилогдсоныхоо дараа Укрианы эрчим хүчний салбарын хариуцлагатай албан тушаалтнуудын дунд халаа сэлгээ хийнэ гэж мэдэгдсэн байна. Бас татвар гаалийн газрын дарга нарыг солих гэж байгаа юм байна. Юлия Тимошенко засгийн газрйнхаа анхны хуралдаанааар ирэх оны төсөвийн төслийг хэлэлцэх юм байна. Бас улс орноо хөгжүүлэх шинэ төлөвлөгөө боловсруулах болно гэж мэдэгджээ. Юлия Тимошенког ерөхий сайдаар томилох тухай тушаалд Укрианы парламентын дарга Арсений Яценюк гарын үсэг зурсны дараа цагаан өнгийн сарнай цэцгийн баглаа бэлэглэж ажид нь амжилт хүсжээ. Шинэ засгийн газрыг байгуулсны дараа Бүс нутгийн намын тэргүүн Виктор Януковичын сөрөг хүчин болж байгаагаа зарласан байна.

Лид3. Өмнөд Солонгост ерөхийлөгчийн сонгууль болж байна.
БНСУ д ерөнхийлөгчийн сонгууль болж байна. БНСУ ын өнөөгийн ерөхийлөгч Но Му Хены бүрэн эрхийн хугацаа 2008 оны 2 сард дуусаж байгаа юм. Но Му Хен таван жил төрийн тэргүүн алба хашсан бөгөөд хуулинд зааснаар тэр дахин ерөхийлөгчийн сонгуульд нэрээ дэвшүүлэх эрхгүй юм. БНСУ ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд өмнө нь бизнесэ эрхэлж байсан Ли Мен Бак ялалт байгуулах магадлал өндөр байна. Ли Мен Бакийг залилан хийж байсан гэж дуулиан дэгдээд байгаа ч нийгэмт түүний рейтинг өндөр байгаа юм. БНСУ д сонгуулийн санал хураалт эхэлсэн байна. Ли Мен Бак нь энэ жил 65 настай. Хьюндай компаний топ менежерийн албан тушаалыг хашиж байсан. Өмнөд Солонгосын сонгуулийн эрхнтэй 37 саяй хүний ихэнхи нь хөдөлмөрийн зах зээлийг өргөжүүлнэ гэсэн түүний амлалтад их найдвар тавьж байгаа юм байна. Хэрвээ тэр сонгуульд ялалт байгуулах юм бол ирэх оны 2 сард ерөнхийлөгчийн тангараг өргөх юм. Ли Мен Бакийн гол өрсөлдөгч нь Нэгдсэн Ардчилсан намаас нэр дэвшигч Чон Дон Ён юм байна.

Лид4. АНУ ын төрийн нарийн бичгийн дарга хатагтай Кондализа Райс Иракт айлчлал хийж байна. Кондализа Райс Курдын ажилчны намын удирдлагуудтай уулзах хүсэлт гаргасан нь курдүүд түүний энэ саналыг хүлээн авахаас татгалзжээ.
Учир нь АНУ хойд ирак руу Туркын зэвсэгт хүчнийхэнийг агаараас цохилт өгөхийг нь зөвшөөрсөн гэж курдын ажилчнй намынхан үзэж байгаа юм байна. Туркийн зэвсэгт хүчнийхэн Иракын хилийг нэвтэрч нутгийн гүн рүү 300 км газар давшаад дараа нь нутаг руугаа буцжээ. Кондализа Райс Багдад хотод Иракын албаны хүмүүстэй уулзахдаа Турк, Ирак, Курды ажилчны намыханд хандан байдлыг хурцдуулахгүй байхыг уриалсан байна. Кондализа Райс Багдад хотод албаны хүмүүстэй уулзаад дараа нь Киркук хотыг зорьсон байна.

Лид.5 НҮБ ийн Аюулгүйн Зөвлөл Косовогийн статусын асуудлыг хэлэлцэх гэж байна.
Аюулгүйн Зөвлөлийн хуралдаан хаалттай болж өнгөрөх юм. Энэ хуралдаанд Сербийн ерөхий сайд, тусгаар тогтнолх гэж байгаа Косовогийн хязгаарын лидерүүд уригдсан байна. Хуралын үеэр НҮБ ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Пан Ги Мун сонирхолын бүлгүүдийн үгийг сонсох хүсэлтэй байгаа юм. Ингэхдээ ямар нэгэн тайлбар дүгнэлт өгөхгүй юм байна. Косовогийн хязгаарын асуудлыг Еюропын холбооны түвшинд зохицуулах гэж оролдсон ч бүтэлгүйтсэн юм. ОХУ, АНУ, Европын холбоо Серб, Косовогийн удирдагчдын хооронд яриа хэлэлцээр хийхэд зуучлагч болсон ч бас амжилтанд хүрээгүй билээ. Одоо НҮБ ын түвүинд асуудлыг хэлэлцэх гэж байна. ОХУ Косовогийн статусын асуудлыг шийдэхийн тулд дахин Серб, Косовогийн хооронд яриа хэлэлцээр хийлгэх хэрэгтэй гэдэг саналыг НҮБ д өргөн барьсан байна. Косовогийн хязгаарын статусын талаар Европын холбооны орнууд дотороо нэгдмэл байр сууринд хүрээгүй байгаа юм.

Лид6. ОХУ ын Газ пром компани Германы Васф компанитай хамтран Өмнөд Оросын байгалийн хийн ордоос олборлолт хийж эхэлсэн байна.
Энэ орд газраас Европын орнууд руу нийлүүлэх байгалийн хийн ихэнхи хэсгийг олборлож авах юм байна. Хийн хоолой дамжуулах шугам Балтийн тэнгисийн доогуур баригдаж байгаа бөгөөд 2010 онд ашиглалтад орох юм. Хамтарсан үйлдвэрийн нээлтийн ажиллагаа Газпром компаний төв байранд болсон байна. Нээлтийн ёслолд ОХУ ын ерөхнийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшиж байгаа ОХУ ын шадар сайд Дмитрий Медведов, мөн германы төлөөлөгчид оролцжэ. Дмитрий Медведов ерөхийлөгч болсноор ОХУ д гадаадын хөрөнгө оруулалт нэмэгдэнэ гэж барууны орнууд таамаглаж байна. Өмнөд Оросын байгалийн хи йн орд газар нь асар их нөөц баялагтай томоохон орд юм.

Лид7. Испани улсад их хэмжээний цас орж, агаарын хэм огцом бурсан байна. Атлантын далайн зүгээс агаарын хүйтэн урсгал эх газарт ирснээр ийнхүү цочир хүйтэрсэн байна.
Испани орны ихэнхи нутгаар агаарын хэм хасах 10 болсон байна. Эх газрын эрс тэс уур амьсгалтай манай орны хувьд хасах 10 хэм тийм ч хүйтэнд тооцогдохгүй бол Испанид байдал өөр байгаа юм. Испаничууд байр сууцаа халаахын тулд цахилгаан халаагуур хэрэглэж эрчим хүчний хэрэглээ эрс нэмэгдсэн байна. Зам дээр цасан бүрхүүл тогтосон нь зам тээврийн осол гарах үндсэн шалтгаан болжээ. Тэгвэл Итали улсад ч хүйтэн цаг агаар ноёлож байна. Хүйтэний улиралд хүмүүсээс гадна амьтны хүрээлэнгийн амьтад ч зутруухан өвөлжиж байна. Халуун орноос авч ирсэн амьтадын эрүүл мэндийг хамгаалах зорилгоор Италийн амьтны хүрээлэнгийнхэн нэмнээ бэлтгэж, дулаан хөгжилөөр амьтыг хучих болжээ. Тухайлбал сармагчингуудад хөнжил тарааж өгсөн байна. Хөнжил, нөмрөгийнхөө учрыг олж ядан байгаа сармагчингууд хүмүүсийн анхаарлыг их татаж байгаа юм байна.

Лид8. Эрдэмтэд Индонезийн ширэнгэн ойгоос урьд өмнө шинжлэх ухаанд мэдэгдэж байгаагүй том биетэй харх, бас хамгийн жижигхэн биетэй мэрэгч амьтныг илрүүлсэн байна.
Үзэгч таны харж байгаа энэ амьтан жирийн хархнаас тав дахин том биетэй бөгөөд хүмүүсээс огтхон ч айгаагүй байна. Мэрэгч амьтад өөрсдөө эрдэмтэдийн буудалласан майханы ойролцоо ирсэн гэж АНУ ын Вашингтон хотын Смитсоновын их сургуулийн эрдэмтэд сэтгүүлчдэд мэдэгдсэн байна. Эрдэмтэд ирэх зун дахин Индонезийн ширэнгэ ойд судалгааны ажил хийхээр ирэх юм байна. Тэд 2006 оны зун энэ ойгоос шинэ зүйлийн эрвээхэйг олж байсан юм.
Лид9. АНУ ын сансрын уудмыг шинжлэн судлах төв НАСА ийн мэргэжилтнүүд сансрын уудамд хар нүх гэрлийн хурдаар хөдөлөж замдаа тааралдсан бүхнийг рентген, гамма гэрлийн нөлөөнд оруулж байгааг илрүүлсэн байна.
Жет гэж нэрлэгдээд байгаа энэ хар нүхний гарал үүслийг тогтоохоор эрдэмтэд янз бүрийн таамаг дэвшүүлээд байгаа юм. Өөрсөө асар их эрчим хүч ялгаруулж байгаа энэ хар нүхний хөдөлгөөнийг эрдэмтэд ажиглаж байгаа бөгөөд энэ хар нүх нь маш аюултай гэж дүгнэсэн байна. Хэрвээ манай гариг энэ хар нүхний нөлөөнд орох юм бол дэлхийн окогны давхарга бүүр мөс өн алга болж дэлхий дээр амьдрал устаж ч болзошгүй гэнэ. Жет хар нүх нь манай галлактикаас 20 мянган гэрлийн жилийн алсад байгаа юм. Тиймээс манай галлактикт аюул заналхийлэхгү байгаа юм байна.


Лид10. НҮБ ийн аюулгүйн зөвлөл цаазаар авах ялыг хоригло тухай тогтоол баталсан байна.
Санал хураалтад оролцсон орнуудын 104 нь дэмжиж, 54 нь татгалзсан байна. Цаазаар авах ялыг дэлхий даяар хориглох тогтоолын төслийг Европын орнууд боловсруулж НҮБ ын аюулгүйн Зөвлөлд өргөн барьсан юм. Тогтоолын төслийг боловсруулахад Итали улс гол үүүрэг гүйцэтгэсэн байна.
Өнөөдрийн байдлаар дэлхийн 130 оронд цаазаар авах ялыг хориглож, хязгаарлаад байгаа юм. Цаазаар авах ялыг хамгийн их оноодог орнуудын жагсаалтыг БНХАУ, АНУ тэргүүлж байна. Гэхдээ АНУ ын Нью Жерси мужид цаазаар авах ялыг бүр мөсөн хориглосон шийдвэр гараад удаагүй байна.

Лид11. ОХУ ын Иваново хотын хими технологийн их сургуулийн эрдэмтэд шинэ төрлийн даавуу зохион бүтээсэн байна. Энэ даавууны онцлог нь металлийн хольцтой гэнэ.
Даавууны найрлаганд маш бага хэмжээгээр металл бодис оржээ. Иймээс даавуу торгомсог, зөөлөн шинж чанараа хэвээр хадгалсан байна. Дэлхийн алдартай зохион бүтээгчид металл ашиглаж хувцасны загавар зохион бүтээж эхэлээд удаж байгаа. Гэхдээ металлы н нэг том дутагдал нь гэрэл дулаан, агаар, чийг нэвтрүүлдэггүй бас хатуу шинж чанартай байсан юм. Тэгвэл Иваново хотын эрдэмтэдийн хийсэн энэ даавуу чийг, агаар дулааныг нэвтрүүлдэг уян хатан чанартай юм байна. Эрдэмтэн Борис Горбергийн хийж байгаа шинэ төрлийн даавууг Германы оёдолын үйлдвэр сонирхож 80 метр даавуу авах захиалага өгсөн байна. Шинэ төрлийн даавуугаар тусгай мэргэжлийн хүмүүст зориулсан тусгай хувцас ч оёж болох гэнэ. Цэргийн албан хаагчидын хувцасыг хийхэд илүү тохиромжтой юм байна. Металлын хольцтой даавуу гар утасны долгионыг ч хааж чаддаг байна.

Лид12. Удахгүй болох гэж байгаа зул сарын баярын өмнө Бразилийн Рио Ден Жанейро хотод дэлхийн хамгийн том сүлд модыг зассан байна.
Рио ДенЖанеро хотод сүндэрлүүлсэн энэ сүлд мод нь 85 метр буюу ойролцоогоор 28 давхар байшинтай эн тэнцүү юм. Сүрлэг том сүлд модыг хотын захад байдаг Родриго ди Фрейтас нуурын усанд хөвж байдаг тусгай тавцан дээр зассан байна. Сүлд модыг металлаар хийсэн бөгөөд 530 Тонн жинтэй юм байна. Сүл модон дээр 2 сая 900 мянган гэрлэн чимэглэл байгаа юм байна. Сүлд мод 2008 оны 1 сарын 6 хүртэл олныг баясгах юм байна.

Энэ өдөр
1686 оны энэ өдөр Робинкон Крузо 28 жил хоёр сарын тур амьдарсан арлаасаа явсан байна.
1866 оны энэ өдөр Орост цахилгаан мэдээний агентлаг байгуулагджээ.
1984 оны энэ өдөр Их Британий тал Гонконгийг БНХАУ ын мэдэлд шилжүүлэн өгөх санамж бичигт гарын үсэг зурсан байна. 1997 онд Гонконг хятадын мэдэлд ирсэн юм.


2007-12-18

Дэлхийн мэдээ 2007 12 18 Мягмар гараг

Лид1. ОХУ ын эрх баригч Нэгдсэн Орос намын их хурлын төлөөлөгчид Дмитрий Медведовыг ирэх оны 3 сард болох ерөхийлөгчийн сонгуульд албан ёсоор нэр дэвшүүлсэн байна.
Энэ хурал дээр ОХУ ын ерөхийлөгч Владимир Путин оролцож Дмитрий Медведовыг ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшүүлж байгааг дэмжсэн байна. Хуралд оролцсон 478 гишүүн дэмжиж нэг хүн татгалзаж дөрвөн хүн түдгэлзсэн байна. Дмитрий Медведовыг Нэгшдсэн Орос намаас ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшүүлж байгааг албан ёсоор баталснй дараsа тэр инднэрт гарч үг хэлэхдээ өөрийн мэдлэг боловсрол, оюун ухаанаа Орос орны төлөө зориулан ажиллах болно гэж мэдэгдсэн байна. Харин Владимир Путин
Эр. Хэрвээ ОХУ ын иргэд Дмитрий Медведовыг ерөхийлөгчөөр сонгох юм бол би засгийн газрыг тэргүүлэхэд бэлэн байна.
гэж мэдэгджээ. Бас Дмитрий Медведовын нарт төрийн жолоог атгуулахад сэтгэл амар байх болно гэж нэмж хэлсэн байна. Дмитрий Медведовыгерөхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшүүлэхийг Нэгдсэн Орос нам, Шудрага Орос нам, Оросын хөдөө аж ахуйн нам, Иргэний хүч намынхан дэмжсэн юм. Нэгдсэн Орос намын хуралд ерөнхийлөгч Путин үг хэлэхдээ 2008 онд цалин тэтгэвэрийг хоёр дахин нэмэгдүүлэх шаардлагатай гэж онцлон тэмдэглэсэн байна. Нэгдсэн Орос намынэ хурлын үеэр Дмитрий Медведовыг сонгуульд нэр дэвшүүлснээс гадна Төрийн ДУМ ын даргаар хэнийг томилох вэ гэдэг асуудлыг хэлэцжээ. Шинээр бүрэлдсэн Төрийн ДУМ ыг Нэгдсэн Орос намын дарга Борис Грызлов урьдийн адил даргалах болжээ.

Лид2. Францын нийслэл Парис хотод Палестинд тусламж үзүүлдэг донор орнуудын чуулга уузалт нээгдсэн байна.
Палестины өөртөө засах орны эдийн засгийг 2010 он хүртэл хөгжүүлэхэд нийтдээ 5,6 тэрбум доллар шаардлагатай байгаа юм байна. Гэсэн ч понор орнууд Палестины эдийн засгийг өөд нь татахад зориулж 7 тэрбум доллар гаргахад бэлэн байгаагаа амалсан байна. Энэ хуралд дэлхийн 68 орон өөрийн төлөөлөгчөө илгээжээ. 11 сарын 27 нд АНУ ын Мэрилэнд мужид Палестин, Изриалийн хооронд энхийн гэрээ байгуулах асуудлаар олон улсын бага хурал болж байсан билээ. Тэгвэл Парисын энэ чуулга уулзалт нь Аннаполисын олон улсын бага хурлын үеэр хөндөгдсөн эдийн засгийн талын асуудлыг ажил хэрэг болгоход чухал нөлөө үзүүлэх юм. Донор орнуудын өгөх мөнгөний 70 хувийг Арабын орнууд Палестинд өгч байгаа юм байна.

Лид3. Өнгөрсөн ням гаригт Киргиз улсад болж өнгөрсөн парламентын ээлжит бус сонгуулийг Европын аюулгүй байдал хамтын ажиллагааны байгуулага шүүмжилсэн байна.
Киргизэд болсон сонгууль олон улсын стандартад нийцээгүй гэж дүгнэжээ. Парламентын ээлжит бус сонгуульд улс төрийн 12 нам оролцсон ч урьдчилсан дүн гарахад Киргизийн ерөнхийлөгчийн талыг баримтлагч Ак Жол буюу “Гэгээн зам” нэртэй нам нийт саналын 46 хувийн саналаар ялалт байгуулсан байна.Парламентын танхимд Ата Мекен гэдэг улс төрийн нам 9,7 хувийн саналаар сөрөг хүчин болж орж байна. Сонгогчдын санал авсан дүнгээрээ Социал Демократ нам 3 р байр эзэлжээ. Киргизийн сонгуулийн ерөнхий хорооны мэдээлснээр тус улсын сонгуулийн эрхтэй иргэдийн 72 хувь нь санал хураалтад оролцсон байна.

ТОВЧ
Энэтхэгийн нэгэн шоронгийн хоригдолууд үймээн дэгдээд оргосон талаар мэдээлж байсан билээ. Хоригдолууд хэрхэн оргосон тухай анхны дэлгэрэнгүй мэдээлэл ирж байна. Хоригдолууд шоронгийн хуягаас түлхүүрийг нь хулгайлж аваад шоронгийн өрөөнхий үүд хаалгийг нээсэн байна. 377 хоригдолоос 299 нь оргожээ. Цагдаа нархэргийн мөрөөр мөшгиж явсны үр дүнд оргодолуудаас 3 ийг нь баривчилсан байна. Оргосон хоригдолууын 100 гаруй нь энэтхэгт коммунист улс байгуулахыг мөрөөддөг маоист бүлэглэлийн гишүүд байжээ.

Хятадын Хунань мужид хортой химийн бодис тээвэрлэж байсан усан онгоц живсэн байна. Живж байгаа усан онгоцонд 130 тонн химийн бодис байжээ. Хятадын 100 гаруй мэргэжилтнүүд хоёр хоногийн турш ажилласны зүр дүнд химийн бодисыг усан онгоцны цистернээс юүлж авсан байна. Химийн хортой бодис гадагш адагдаагүй байна.

Италийн Ром хотод хэдийгээр цаг агаар хүйтэн байгаа ч зуныг санагдуулсан нэгэн өвөрмөц үзмэрийг бэлтгэжээ. Асар том шилэн байшинд 100 тонн элсээр 5 метрийн өндрө гоёмсог хөшөөг хийжээ. Эндээс Евангалийн хөшөө, Энэтхэгийн гүн ухаантан улс төрч Махатма Ганди бас 2008 онд болох Бээжингийн олимпын сэдвээр ч урлагийн бүтээл туурвижээ. Уран барималчид энэ гайхамшигт хөшөөг элсээр хийхэд нэг сарын хугацаа зарцуулсан байна.

Өнөөдөр өглөө ОХУ ын нийслэл Москва хотын Кремлийн ордонны Соборын талбайд ойгоос тайрч авч ирсэн гацуурыг байрлуулах ёслол болжээ. 110 настай, 10 тонн жинтэй 33 метрийн өндөр гацуурыг тайрч Москва руу үдэх, Москвад угтан авах ёслолын үеэр ёслолын буудлага хийж, урлагийн тоглолт зохион байгуулжээ.

Армены Ераван хоытын амьтны хүрээлэнгийн Грант, Кенди гэдэг хоёр заан хамтран амьдрах болжээ. Кенди заан нь өмнө нь циркт ажиллаж байсан бөгөөд 3 жилийн өмнө тэтгэвэртээ гарчээ. Энэтхэгээс авч ирсэн энэ хоёр зааныг хамтран амьдрах болсоныг тохиолдуулан хуримын ёслол нэртэй шоуг зохион байгуулсан байна.

Лид4. Хятадын эдийн засагийн өсөлт урьдчилан тооцоолж байсантай харьцуулбал зогсонги байдалд орсон тухай мэдээллийг Дэлхий Банк хийсэн. Хятадын эдийн засаг нь, дэлхийн хоёр дахь том эдийн засаг юм.
Дэлхийн Банкны гаргасан судалгаагаар, Хятадын эдийн засагийн хөгжил 40 хувиар буураад байгаа гэнэ. Өөрөөр хэлбэл Хятадын дотоодын нийт бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл харьцангуй багасаад байгаа юм байна. Дэлхийн Банк 2012 он гэхэд Хятадын эдийн засаг дэлхийд нэгдүгээрт тооцогдох болно гэсэн урьдчилсан судалгааг гаргаж байсан юм. Хятадын эдийн засгийн энэхүү уналт нь гадаадын улс орнуудад үзүүлдэг хүмүүнлэнгийн зээл тусламж, хөрөнгө оруулалтанд муугаар нөлөөлөх болно гэж Дэлхийн банкны судлаачид үзэж байна. Хятад бол хөгжиж буй орнуудад зээл тусламж хөрөнгө оруулалт хийдэг томоохон санхүүжүүлэгч улс юм. АНУын эдийн засаг 12 триллионы үнэлгээтэйгээр дэлхийн хамгийн том эдийн засагт тооцогддог бол хятадын эдийн засаг нь 5.33 триллионоор үнэлэгдэж хоёрдугаарт бичигддэг байна.

Лид5. Кубын засгийн газоын мэдлийн төв телевизээр Фидель Кастрогирйн бичсэн захидалыг уншиж танилцуулсан байна. Энэ жил 81 настай Кубын удирдагч Фидель Кастро засгийн эрхийг залуучуудад шилжүүлэн өгөх цаг аль хэдлийнэ болсон гэж захиандаа онцдон тэмдэглэсэн байна.
Фидель Кастро төр засгийн ажилтай цаашид зууралдах сонирхолгүй байгаагаа илэрхийлжээ. Фидель Кастро ходоодны хагалгаанд орсоноос хойш сүүлийн 16 сарын турш олны өмнө гараагүй юм. Хагалгаа хийлгэсэнээс хойш Фидель Кастрогийн биеийн байдал сайжраагүй бололтой. Гэхдээ тэр хагалгааны дараа телевизэд ярилцага өгч байсан юм. Фидель Кастро ходоодны хагалгаанд орохоосоо өмнө төр засгийн удирдлагыг энэ жил 76 настай өөрийн төрсөн дүү Рауль Кастрод шилжүүлсэн юм. Фидель Кастро Кубын засгийн эрхийг 1959 онд авсан юм. Тэр мөчөөс хойш Фидель Кастро тасралтгүй 48 жил улс орныг удирджээ. Куба дахь Би Би Си телевизийн сэтгүүлч Майкл Воссын хэлснээр Фидель Кастрогийн энэ захианд албан тушаалаа хэдийд орхих тухай огт дурьдаагүй байна гэж мэдээлжээ. Залуу хүмүүст боломж олгох хэрэгтэй гэж захиандаа бичсэн нь тэр өөрийнхөө үйл хэргийг залгамжлагчыг тодруулаагүй байгаа хэрэг гэж дүгнэжээ.

Лид6. Гуантаномо шоронгийн хоригдолууд чөлөөт цагаараа шүлэг бичдэнг байна. Тэдний бичсэн шүлгийг эмхэтгэж ном болгон хэвлүүлжээ.
Лондон хотод Гуантаномогийн шүлэг нэртэй номын нээлт босон бөгөөд Гуантаномо шоронд хоригдож байсан хүмүүс оролцож өөрсдийн шүлгээсээ уншиж сонирхуулсан байна. Шоронгийн хоригдолуудын ихэнхи нь ганцаардал, цөхөрлөө түр ч гэсэн мартах гэж шлэг бичдэг болжээ. Эмхэтгэлд шүлгээ багтаасан хүмүүс бүгдээрээ мусульман шашинтнууд бөгөөд алан хядах ажиллагаанд холбогдсон гэж сэжиглэгдсэн хүмүүс юм байна. Эмхэтгэлд 22 шүлэг багтжээ.
Эр. Гуантанома шоронгийн хуягууд миний эсрэг, шоронгийн хоригдолын эсрэг
үйлдсэн хэргийн америкийн эрх баригчидад илчлэх гэж шүлэг бичсэн.
Хоригдолууд шоронд орсон хойноо л шүлэг бичих болсон байна. Хоригдолууд шүлэг бичиж байгааг тэдний өмгөөлөгч нь анх олж мэдсэн бөгөөд тэр эдгээр шүлгүүдийг цуглуулж ном гаргахыг санаачилсан байна.
Эр. Шоронгийн хоригдолууд бүгдээрээ чулуун зүрхтэй өрөвлөх сэтгэлгүй харгис алуурчид гэж ойлгож болохгүй юм. Гуантанома шоронгийэ хоригдолуулын хувь л алан хядагчдын эсрэг тусгай ажиллагаа явуулах үед баривчлагдсан байгаа юм
АНУ ын албаны хүмүүс шүлэг бүрийн нарийвчлан судалж байж хэвлэх зөвшөөрөл олгожээ. Хоригдолуудын хэлснээр шоронгийн хуягууд хоригдолуудын бичсэн олон арван шүлгийг устгаж байсан гэнэ. Хүний эрхийг хамгаалагчид ч үүнтэй санал нэг байна.
Эм. Харамсалтай нь АНУ ын эрх бүхий хүмүүс хоригдолуудын бичсэн шүлгийг олны сонорт хүргэхэд янз бүрийн аргаар саад хориг тавьдаг юм. Бид ердөө цөөн хаэдэн шүлгийг л олж хэвлэж орны хүртээл болгож байна. Хамгийн инээдтэй нь хоригдолуудын шлэг АНУ ын үндэсний аюулгүй байдалд заналхийлж байна гэж тайлбарлаж байгаа юм.

Лид7. ОХУ Ираны атомын цахилгаан станцид зориулан түлш нийлүүлж эхэлсэн байна. ОХУ Иран улсыг атомын цахилгаан станцтай болоход нь тусламж үзүүлж байгаа юм. Энэ амлалтынхаа хүрээнд орос улс иранд атомын цахилгаан станцид нь хэрэглэх түлшний эхний хэсгийг шилжүүлэн өгчээ.
Ираны атомын цахилгаан станцид хэрэглэх түлшийг ОХУ хангах гэж байгаа болохоор Иран улс өөрийн цөмийфн хөтөлбөр, уран баяжуулахаа бүрэн зогсоох хэрэгтэй гэж АНУ ын ерөхийлөгч Жорж Буш хэлжээ. Ираны Бушер хот дахь атомын цахиглаан станцид Оросын Атом строй экспорт компани 163 ширхэг үндсэн, нөөц 17 баяжуулсан урантай түлш нийлүүлэх гэрээтэй юм байна. Эхнийс ээлжинд Иран улс 82 тонн түлш хүлээн авсан байна. Атомын цахилгааг станцид хэрэглэх түлшээ Оросоос авч байгаа ч Иран улс цөмийн хөтөлбөрөө хаах бодолгүй байгаа юм байна. Иран улс оросоос худалдан авсан уранаар баяжуулсан түлшээ Олон улсын цөмийн эрчим хүчний агентлагийн хяналтан доор хадгалах юм байна. 2008 оны 2 сар гэхэд Оросын Атом строй экспорт компани гэрээний дагуу түлш нийлүүлж дуусах гэнэ. Түлшийг хэрэглэсний дараа хаяглалыг нь эргээд ОХУ руу илгээж газар булшилах юм байна.

Лид8. НҮБ ын төв байрны гадаа Норвегийн уран барималч мөсөн гүүр барьсан байна.
Норвегийн уран барималч Вобьерн Санд дэлхийн цаг уурын өөрчлөлтөд олны анхаарлыг хандуулах гэж хүсэж 9 метрийн урт мөсөн гүүрийг Нью Йорк дахь НҮБ ын төв байрны ойролцоо урласан байна. Зураач мөсөн гүүрээр антарктид, хойд мөсөн далайн ус хайлж байгааг илэрхийлэх гэж оролджээ. Манай гаригийн ундын цэвэр усны 70 хувь нь Антарктид тивд байдаг юм. Норвегийн зураач, уран барималч гүүр урласан мөсөө Антарктид тивээс авч ирсэн юм байна.

Энэ өдөр
1865 оны энэ өдөр АНУ ын Үндсэн хуулинд өөрчлөлт оржээ. Энэ өөрчлөлтөөр АНУ-д боолчлолыг хориглосон байна.
Өнөөдөр Америкийн кино найруулагч Стивен Спилберг мэндэлсэн байна. Тэр 1947 оны энэ өдөр төрсөн юм.
Өнөөдөр кино жүжигчин Брэд Питт төрсөн өдрөө тэмдэглэж байна. Тэр 1963 оны энэ өдөр мэндэлжээ.
1956 оны энэ өдөр Япон улс НҮБ-ын гишүүн болжээ.
Одоогоос 10 жилийн буюу 1997 оны энэ өдөр БНСУ-ын ерөнхийлөгчөөр Ким Дэ Жун сонгогджээ.

Үдшийн мэдээ
Лид1 Белгийн Миссийн тэмцээнд гарсан хэлний бэрхшээл нь өнөөдөр Белгийн улс төрд тулгараад байгаа мухардмал байдлыг олонд ил болгосон хэрэг боллоо гэж хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд үзэж байна.
Өнгөрсөн Даваа гарагт болсон Белгийн миссийн тэмцээний үеэр Белгийн миссээр шалгарсан 20 настай бүсгүй Алисе Поулшек, тэмцээний хөтлөгчийн Германаар тавьсан асуултыг ойлгож чадахгүй байсан нь багагүй шуугианыг тарихад хүргэсэн юм. Белгийн мисс болсон ялагч бүсгүй нь, францаар ярьдаг бөгөөд түүний Герман хэл нь төдийлөн сайн биш байжээ. Тэмцээний төгсгөлд Миссийн тэмцээний хөтлөгч, ялагч бүсгүйгээс ирээдүйгээ хэрхэн төсөөлж байна вэ гэсэн асуулт тавьхад Алисе “би сайн ойлгохгүй байна та ахиад хэл дээ” гэжээ. Белгийн миссийн тэмцээн болж байсан Антверп ордонд 3400 гаруй үзэгчид хүрэлцэн ирсэн байсан бөгөөд ялагчийн энэхүү байдлыг бүгд цочирдон хүлээн авсан гэнэ. Өнөөдөр Белгийн улс төрийн амьдралыг Герман болон Францаар ярьдаг гэх хоёр үндсэн том намууд тодорхойлдог бөгөөд саяхан болсон парламентын сонгуулийн дараа Белгийн улс төр мухардмал байдалд ороод байгаа юм. Иймдээ ч өнөөдрийг хүртэл 6н сарын хугацаанд Белги улс, засгийн газаргүй байсаар байгаа билээ. Герман, Франц хоёр хэлээр хуваагддаг Белгийн улс төрийн мухардмал байдлыг Белгийн миссийн тэмцээний ялагчийн хэлний мэдлэг нь тодхон харууллаа гэж хэвлэл мэдээллийн ажилчид дүгнэн бичиж байна.

Лид2 Дэлхийд хамгийн олон уншигчтай Форб сэтгүүл хамгийн орлого ихтэй холливуудын жүжигчдийн жагсаалтыг гаргасан байна.
Энэ жагсаалтын нэгдүгээр байрыг Николь Кидман эзэлжээ. Удаах байранд Расселл Кроу оржээ. Тэд нэг кинонд тоглохдоо 20 сая долларын уран бүтээлийн шагнал авдаг байна. Гэвч хүн олсныхоо хэрээр үрдэг зантай. Тэгвэл Кроу орлогоосоо 8 дахин их мөнгө үрдэг бол Никол Кидман орлогосоо найм дахин их мөнгө үрдэг байна.

Лид3. ОХУ ын Белгород хотод нэгэн гэр бүлийн түүхийг харуулсан музей нээгдсэн байна. Энэ музейн захиралаар 11 настай хүү ажилладаг бол хүүгийн өвөө нь тайбаралагч хийлдэг байна. Музейн бүх үзмэр гражд багтжээ.
Гаражд байдаг музейд зочилсон хүмүүс нэгэн гэр бүлийн түүхтэй танилцах боломжтой юм. Энэ музейн захирал нь тавдугаар ангийн сурагч Иван Курзенёв юм. Өвөө ач хүү хоёр гэр бүлийнхээ ургийн бичгийг хийхээс музей байгуулах санаа төрсөн юм байна. Гэрийнхээ хуучин эдлэлийг цуглуулж граждаа хадгалах болжээ. Хүүгийн өвөө Анатолий Федорович хуучин машинаа зарж хоосон болсон гражаа музей болгож хувиргасан нь энэ юм.

Лид4. Европын орнуудад жинхэнэ өвлийн жавар тачигнаж байна. Грек, Итали, Испанид агаарын хэм огцом бууржээ. Одоо европын ихэнхи нутгаар хасах 10 хэм байна.
Цаг агаар хүйтрэхийн хамт энд тасралтгүй цас орж салхиний хурд нэмэгдэж байгаа юм. Итали улсад 30 см зузаан цасан бүрхүүл тогтоод байгаа юм байна.Томоохон хотуудыг холбосон зам цасанд боогдож, олон зуун нислэгийг хойшлуулжээ. Зул сарын баярын өдрүүдэд Европ тивд хүйтний эрч чангарах тул дулаан хувцасаа зэхэж, хүүхэд өндөр настануудыг шаардлагагүй бол гэрээсээ гарахгүй байхыг зөвлөсөн байна. АНУ д ч цаг агаар хүйтэрч цасан шуурга зүүн хойд зүгийн бүс нутгаар болж байна. АНУ-д 10 мянган өрх айл гэрэл цахилгаангүй болоод байгаа юм байна.
Лид5. «Майкрософт» компани ажилчдадаа ямар шаардлага тавьдагийг одоо үзэгч танд сонирхуулъя.
«Майкрософт» компаний ажилчдад ёстой хамгийн чухал чанар бол багаар ажиллах чадвар орсон байна. Харин 2-рт санаачлагатай байх, 3-рт харилцааны соёл, 4-рт өөрийгөө илэрхийлэх чадвар, 5-рт хувийн зохион байгуулалт, 6-рт бусдыг хүлээцтэй сонсдог байх, харин 7-рт компьютерийн мэдлэгтэй байх гэсэн шаардлага тавигдсан байна.

2007-12-17

Дэлхийн мэдээ 2007 12-17 Даваа гараг

Лид1. Өнгөрсөн ням гаригт Киргиз улсад парламентын ээлжит бус сонгууль болж өнгөрсөн байна. Энэ удаагийн сонгуулийн дүнд тус улсын ерөнхийлөгч өөрийн байр сууриа бэхжүүлж чадна гэж ажиглагчид үзэж байна.

Өнгөрсөн 10 сарын 22 нд Киргизийн ерөнхийлөгч парламентын танхимыг тарааж ээлжит бус сонгууль зарласан юм. Парламентын элЭнэ удаагийн парлаөментйын сонгуулийг пропорциональ системээр явуулжээ. Киргизийн парламент нь 90 гишүүнтэй бөгөөд олонхи болохын төлөө улс төрийн 12 нам өрсөлджээ. Сонгогчидоос таваас илүү хувийн санал авсан нам парламентад төлөөлөлтэй болох юм. Киргизийн ерөнхийлөгч Курманбек Бакиевын талыг баримталдаг Ак Жол нам ялалт байгуулах магадлал их байна гэж улс төрийн тоймчид таамаглаж байгаа юм. Киргизийн шинэ парламент шинэ засгийн газрыг байгуулах юм.

Лид2. Ням гаригт Их Британи Умард Ирландын Нэгдсэн Вант Улсын зэвсэгт хүчнийхэн Иракын Басра хотыг орон нутгийнсэрх баригчид, хүчний байгуулагын мэдэлд шилжүүлсэн өгсөн байна.

Басра хотыг Иракчуудын мэдэлд шилжүүлэх санамж бичигт Их Британи, Иракын албаны хүмүүс гарын үсэг зуржээ. Энэ мөчөөс эхлэн Басра хотын аюулгүй байдлыг орон нутгийн эрх баригчид храриуцах юм. Одоо Иракт байгаа Их Британий цэргүүд зөвхөн туслах үүрэг гүйцэтгэж байна. Их Британий ерөнхий сайд Гордон Браун өнгөрсөн 10 сард Басрад айлчлал хийхдээ энэ хотод алан хядлага хүчирхийлэл эрс буурсныг сайшаасан юм. Их Британи Умард Ирландын нэгдсэн вант улсын 4800 цэрэг одоо Иракт байгаа юм. Цаашид энэ тоо буурч 2500 цэрэг 2008 оны 6 сар гэхэд Иракт үлдэх юм.

Лид3. Басра хот иракчуудын мэдэлд шилжин ирж байх энэ мөчид Турк улс Иракын хойд хэсгийн Курдууд оршин суудаг муж руу агаараас цохилт өгсөн байна.

Туркийн зэвсэгт хүчний ерөнхий командлагч бид хойд Ирак руу агаараас цохилт өгөхдөө АНУ ын албаны хүмүүст урьдчилан мэдэгдсэн. Тэд ч зөвшөөрөл өгсөн гэж хэвлэлтийнхэнд ярьсан байна. Өнгөрсөн шөнө Америкчууд Туркийн нисэх хүчний онгоцонд агаарын хилээ нээсэн . Энэ нь Хойд Иракт агаараас цохилдт өгөх зөвшөөрөл олгосон хэрэг гэж Туркийн мэдээллийн хэрэгслүүд уламжилсан байна. Туркийн нисэх хүчхийхэн агаараас Курдын ажилчны намын штаб байдаг муж руу агаараас цохилт өгөх үед нэг эмэгтэй нас барсан байна. Иракын гадаад хэргийн дэд сайд Багдад суугаа Туркийн элчин сайдыг дуудаж хойд Иракт эхлүүлсэн цэргийн ажиллаагаа зогсоохыг шаардсан байна. Турк улс Иракын нутагт цэргийн ажиллагаа хийж байгаа нь Турк Иракын харилаанд сөрөг нөлөө үзүүлнэ гэж анхааруулсан байна. Харин Туркийн ерөнхий сайд Режеп Тайп Эрдоган салан тусгаарлагч, алан хядагчидтай байж бодох бүх л аргаар тэмцэл хийнэ гэж мэдэгдсэн юм. Туркийн Өмнөд хэсэг, Иракын хойд мужид аж төрдөг курд үндэстнүүд тусгаар улс байгуулахаар тэмуэл хийж байгаа юм. Курдын ажилчны нам нь 3000 гишүүнтэй юм байна.

ТОВЧ

Польшид газрын тос дамжуулах хоолой хагарч Балтийн тэнгисийн зүг Виспа голын усаар нефт урсаж байна. Орон нутгийн эрх баригчидын мэдээлж байгаагаар газрын тос дамжуулах хоолой баасан гаригт хагарсан юм байна. Байгаль орчинд гарсан хохиролыг арилгахаар Плдьшийн мэргэжилтнүүд ажиллаж байгаа бол ОХУ ын мэргэжилтнүүд Балтийн тэнгисийн эрэг орчмын бүс нутагтаа байгаль орчин, усанд хийх мониторингоо чангатгажээ.

Энэтэгийн Чхаттисгар мужын шоронгийн хоригдолууд үймээн дэгдээж, эмх замбараагүй байдал үүсгээд оргосон байна. Энэ мужын шоронд 377 хоригдол байснаас 299 нь оргосон байна.Одоо хүчний байгуулагынхан шоронд хяналтаа тогтоож чадсан тухай мэдээлжээ.

Өнөөдөр Москва хотоос холгүй оршдог ойгоос шинэ жилийн баяраар Улаан Талбай дээр засах гацуур модыг тайрах ёслол болсон байна. Үзэгч таны харж байгаа энэ гацуурыг нэлээ хэдэн сарын өмнө сонгожээ. 110 настай, 33 метрийн өндөр 10 тонн жинтэй гацуурыг тайрахын өмнө жүжигчилсэн тоглолт болсон байна. Ойрын өдрүүдэд энэ гацуурыг Москва хотын төв талбайд байрлуулж гоёл чимэглэлийг нь зүүх юм байна.

Хойд Германы Гамбург хотын усан боомтоос асар дарвуулт усан онгоц замд гарсан байна. 140 метрийн урт 300 метрийн өндөр энэ дарвуулт завийг дундад зууны үеийн загвараар хийсэн нь олны сонирхолыг татаж байгаа юм. Гол ялгаа нь энэ дарвуулт хөлөг дизелтйн түлшээ ажиллаж компьютерээр удирддаг юм байна. Цаашид Герман улсад дундад зууны үеийн загвараар хийсэн ийи дарвуулт усан онгоцыг олноор үйлдвэрлэж бүхэл бүтнэн флот байгуулах гэж байгаа юм байна.

Транскавказын зам цасанд хучигдажээ. Энэ бүс нутагт их хэмжээний цас орж, дараа нь цасан урай болсон байна. ОХУ ын Россия телевизийн сэтгүүлчдийн явж байсан машин цасанд дарагджээ. Азаар хэн ч бэртэж гэмтээгүй байна. ОХУ ын европын бүс нутаг, Ар Кавказыг холбосон зам гурав дахь хоногтоо цасанд боогдоод байна.

Лид4. Пакистаны ерөнхийлөгч Первез Мушараф улс орондоо тогтоогоод байсан онц байдлаа цуцалсан байна.

Пакистан улсад алан хядах ажиллагаа гарах магадлал өндөр байсан гэдэг үндэслэлээр тус улсын ерөнхийлөгч 11 сарын 3 наас өнөөг хүртэл онц байдал тогтоогоод байсан юм. Онц байдал тогтоод байсан хугацаанд Пакистан орны улс төрийн амьдралд олон чухал үйл явдал болж өнгөрчээ. Хилийн чанадад амьдарч байсан Пакистаны экс ерөнхий сайдууд сонгуульд оролцох эсэхээ шийдэж ядан, олон улсын хамтын нийгэмлэгийн зүгээс Первез Мушарафт онц байдлаа цуцал хэмээн шахалт үзүүлж байлаа. Харин Первез Мушараф өөрөө цэргийн цол хэргэмээсээ татгалзаж имргэний хувиар ерөнхийлөгчийн тангараг өргөсөн юм. Первез Мушараф онц байдлыг цуцалж байгаатай холбогдуулан телевизээр ард түмэндээ хандан үг хэлэхдээ хандан үг хэлэхдээ удахгүй болох парламентын сонгууль шудрага явагдана гэж найдаж байгаагаа илэрхийлсэн байна.

Лид5. Гэргийгээсээ албан ёсоор салаад удаагүй байгаа Францын ерөнхийлөгч Николя Саркози найз бүсгүйтэй болсон байна.

Николя Саркози өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд алдарт дуучин, супео модель Карл Брунитай хамт Парисын Диснейлэндээр зугаалсан байна. Тэдгнийг хамт явааг харсан жирийн Францчууд гэрэл зургийг аппарат гаргаж хамт зургаа авахуулахыг хүссэн байна. Францын ерөнхийлөгчийн тамгийн газар Николя Саркозийг хувийн амьдралыйн талаар ямар нэгэн тайлбар өгөөгүй ч хэрэгт дуртай сэтгүүлч нар ерөнхийлөгч шинэ хайр дурлалтай учирсан гэж бичиж байна. Тухайлбал Францын Ле Фигаро сэтгүүл эхний хуудсандаа Карл Бруни ерөнхийлөгчийн амраг гарчигтай фото сурвалжлага хэвлэжээ. Николя Саркози өөрийн гэргий Сессилитэй 11 жил ханилсны эцэст саяхан салсан юм. Францын төрийн тэргүүн эхнэрээсээ салж байсан тохиолдол өмнө нь гарч байгаагүй юм.

Лид6. Өнөөдөр Оросын эрх баригч Нэгдсэн Орос намын хурал Москва хотод болох гэж байна.

Энэ хурлаар Дмитрий Медведовыг ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшүүлэх асуудлыг хэлэлцэх юм байна. Өнгөрсөн долоо хоногт Нэгдсэн Орос, Шудрага орос, Хөдөө аж ахуйн нам, Иргэний хүч намынхан Дмитрий Медведовыг дэмжинэ гэдгээ илэрхийлсэн юм. Өнөөгийн оросын төрийн тэргүүн Владимир Путин ч Дмитрий Медведовыг сонгуульд нэр дэвшүүлэх нь зүйтэй гэж үзсэн юм. Нэгдсэн Орос намын хуралд ойролцоогоор 2000 төлөөлөгчид оролцох юм байна.

Лид8. Мусульман шашинтнуудын хамгийн чухал зан үйлийн нэг хажаг гүйцэтгэхээр Саудын Арабын Мекка хотод дэлхийн олон орноос 2 сая гаруй мөргөлчид ирээд байна.

Хажа шашны мөргөл хийх зан үйл нь 40 хоногийн өмнө эхэлсэн юм. Мөргөлчидийн дотор ОХУ аас 23 мянган хүн байгаа гэнэ. Мөргөл хийх ариун бунханы эргэн тойрон олон мянган майханаас бүрдсэн хотхон бий болоод байгаа юм байна. Майхан хотхоны ойролцоо эмнэлэг, эмийн сан, хоолны газар, зөөврийн ариун цэврийн өрөө тасалгааг ч байрлуулжээ. Шашны ёслолын үеэр нийгмийн хэв журмыг сахиулахаар 10 мянган цэргийн албан хаагч дайчлагдсан байна.

Лид9. Интернэтийн хамгийн олон хэрэглэгчтэй Google мэдээллийн сайт он лайн нэвтэрхий тол бүтээх гэж байгаагааа албан ёсоор зарласан байна. Энэ нь Википенди интернэт нэвтэрхий тольтой өрсөлдөхүйц хэмжээний төсөл юм байна. google-ийн нэвтэрхий толь нь Нол гэдэг нэртэй байх бөгөөд дэлгэцэнд гарч ирэх тусгай цонхонд хэрэгтэй үгээ бичихэд л холбогдол мэдээлэл гарч ирж байх гэнэ. Википенди нэвтэрхий тольд хүссэн хүн бүхэн мэдээлэл оруулах боломжтой байдаг бол Нол нэвтэрхий тольд мэргэжлийн хүмүүс ажиллах юм байна. Интернэтийн нэвтэрхий толь нь зарлал сурталчилгааны орлогоор санхүүжих юм байна.

Энэ өдөр

1770 оны энэ өдөр хөгжмийн зохиолч Бетховен мэндэлсэн байна.

1777 оны энэ өдөр Франц улс АНУ ын тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрсөн байна.

1790 оны энэ өдөр Мексикийн газар нутгаас эртний ацтекуудын хуанлиг олсон байна.

1926 оны энэ өдөр Орост хүн амын тооллого хийсэн байна.

1957 оны энэ өдөр АНУ тив хоорондын Атлас пуужингийн туршилт хийсэн байна.

1972 оны энэ өдөр ЗХУ-д Найрамдал Одонг бий болгожээ.

1996 оны энэ өдөр Гана улсын иргэн Кофи Аннан НҮБ-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга болжээ.


2007-12-15

Дэлхийн мэдээ 2007 12 15 Бямба гараг

Лид1. Умард Атлантын цэргийн эвслийн гишүүн орнуудын төлөөлөгчид Афганистан улсын аюулгүй байдлын асуудлыг хэлэлцэж байна.
Шотландын Эдихбург хотод АНУ ын батлан хамгаалахын сайд Роберт Гейтс, Умард Атлантын цэргийн эвслийн гишүүн орнуудын төлөөлөгчидын улзал эхэлсэн байна. Энэ удаагийн уулзалтын гол сэдэв нь Афганистан улсы аюулгүй байдал юм. АНУ ын батлан хамгаалахын сайд энэ долоо хоногт Афганистанд айлчлал хийэн юм. Умард Атлантын цэргийн эвслийн зарим орнууд Афганистанаас цэргээ эргүүлэн татах гэж байгааг АНУ ын батлан хамгаалахын сайд Роберт Гейтс шүүмжилсэн байна. Шотландын Эдибург хотод болж байгаа энэ удаагийн уулзалтаар Умарт Атлантын цэргийн эвслийнхэн цашид АФганистанд ажиллах стратегийг боловсруулах юм.

Лид2. АНУ ын ерөнхийлөгч Жорж Буш хойд Солонгосын удирдагч Ким Чен И рт хандан захиа илгээсэн тухай мэдээлж байсан билээ. Америкийн ерөнхийлөгчид хойд солонгосын тал хариу захиа илгээсэн байна.
БНАСАУ ын тал цөмийн хөтөлбөрийнхөө тухай дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөхөд бэлэн гэж захиандаа бичсэн байна гэж Цагаан ордоны албан хаагч мэдээлжээ. БНАСАУ ын тал захианы хариуг Нью Йорк дахь хойд солонгосын төлөөлөгчөөр дамжуулан Цагаан Ордон руу илгээсэн байна. Өнгөрсөн хоср сард болсон зургаан талт хэлэлцээрийн үеэр БНАСАУ ын тал Йонбен дахь цөмийн байгууламжаа хааж битүүмжлэн үйл ажиллагааг нь зогсооно гэж амалсан юм. Үүний хариуд барууны орнууд хойд солонгост эдийн засгийн тусламж үзүүлэх бол АНУ хойд солонгосыг алан хядлагийг дэмждэг орны тооноос хасна гэж амалсан юм. Бас хойд солонгосын эсрэг тогтоосон эдийн засаг худалдааны хоригоо цуцлана гэж амалсан юм.

Лид3. Газын зурваст оршуулгын цуваа явж байх үед дэлбэрэлт болж гурван хүн нас барж гуч орчим хүн шархадсан байна.
Гэрчүүд дэлбэрэлт юунаас босныг хэлж мэдэхгүй байгаа гэнэ. ХАМАС бүлэглэлийн аюулгүй албаныханы мэдэгдснэр бол гашуудлын цуваанд явж байсан хүмүүсийг замд нь гар хийцийн бөмбөг дэлбэрсэн юм байна. Изриалийн нисэх хүчнийхэний агаарын цохиолтод өртөж нас барсан ФАТХ хөдөлгөөний гишүүн нэг эрэгтэйг оршуулах гашуудлын ажилагааны үеэр энэ харамсалтай үйл явдал болжээ.

Лид4. Индонезийн Бали арал дээр Дэлхийн цаг уурын өөрчлөлтийн асуудлаар Олон улсын хурал болж өндөрлөсөн байна.
Хуралд оролцогчид хүлэмжийхн хийг багасгах тухай тунхаг бичиг гаргасан байна. Япон, АНУ, Канад, Европын Холбооны өндөр хөгжилтэй орнууд хүлэмжийн хийг багасгах ёстой гэж дэлхийн бусад орнууд үзэж байгаа юм. Баасан гаригт Балигийн хурал өндөрлөж байгаа ч өнөөдөр хүлэмжийг хийг хэдэн хувиар багасгах тухай яриа хэлэлцээр болж, энэ үйл ажиллагаанд НҮБ ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Бан Ги Мун оролцжээ. Европын Холбооны орнууд энэ уулзалтын эцсийн үр дүнг тодорхойлсон баримт бичигт хөгжингүй орнуудыг хүлэмжийг хийг 40 хувиар багасгахыг заавал тусгахыг шаардаж байгаа юм. Харин Канад, АНУ үүнийг эсэргүүцэж байна. Хүлэмжийн хийг ялгаруулж байгаа хэмжээгээрээ АНУ дэлхийд дээгүүр байр эзлэж байгаа юм. Иймээс хүлэмжийн хийг багасгах Киотогийн протоколд АНУ нэгдээгүй юм. 2007 оны Нобелийн шагналт АНУ ын дэд ерөнхийлөгч Альберт Гор Бали арал дээр хүрэлцэн ирж үг хэлсэн байна. АНУ Балигийн хуралд идэвхигүй хандаж байгаад Альберт Гор харамсаж байгаагаа хэлээд Цагаан Ордон байгаль орчныг хамгаалах энэ асуудалд нухацтай хандах байх гэж найдаж байгаагаа илэрхийлсэн байна.

Лид5. Европын Холбоо Косовогийн хязгаар руу 1800 хүний бүрэлдэхүүнтиэй иргэний цагдааг илгээх гэж байна. Ийм шийдвэрийг Брюссель хотод болсон Европын Холбооны орнуудын чуулганы үеэр гаргажээ.
Европын холыоог ирэх жил даргалах гэж байгаа Францын ерөнхийлөгч Николя Саркози энэ шийдвэрийг олон нийтэд танилцуулсан байна. Косвогийн хязгаарт тусгаар тогтнол олгох нь гарцаагүй гэдгийг одоо хүн бүхэнд ойлгомжтой болсон байх гэж тэр нэмж хэлсэн байна. Иймээс Европын холбоо энхийг сахиулагчдыг бус, харин иргэний цагдаа нарыг энэ нутаг руу илгээх шийдвэрийг санал нэгтэйгээр гаргажээ. Гэвч Францын ерөхийлөгчийн энэ мэдэгдэлийг Сербын удирдагчид эрс шүүмжилсэн байна. Түүнээс гадна Португал, Румын, Кипр улс Косовогийн хязгаар тусгаар тогтнолоо дангаараа бие даан зарлахыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж анхааруулжээ. Косовогийн хязгаар нь Сербийн бүрэлдэхүүнд багтдаг, хүн амын ихэнхи хувийг албани үндэстнүүд бүрдүүлдэг юм. Орос, АНУ, Европын Холбоо хамтран маргалдаж байгаа Серб, Косовогийн удирдагчидийн хооронд яриа хэлэлцээр хийлгүүлсэн ямар ч үр дүнд хүрээгүй билээ. Одоо Косовогийн асуудлыг 12 сарын 19 нд НҮБ ын Аюулгүйн Зөвлөлийн хуралдаанаар хэлэлцэх гэж байгаа юм.

ТОВЧ
АНУ ын төв болон зүүн хойд зүгийн нутгийг хамраад байгаа цасан шуурга Нью Йорк, Пенсильвани, Массачусетс хотынхоыг хүнд байдалд оруулаад байна. Хот тохижуулах албаныхан хунгар цасыг арилгах гэж их хүчин чармайлт гаргаж байгаа гэнэ. Цахилгаан дамжуулах шугам хоолой хөлдөж зарим суурин газрууд эрчим, гэрэл цахилгаангүй болоод байна.

2007 оны Оросын мисс тодорсон байна. Энэ жилийн оросын гоо бүсгүйн титэмийг Тюмени хотын уугуул Ксения Сухонива гэдэг бүсгүй авсан байна. Энэ жилийн Оросын гоо бүсгүй тэмцээний хамгийн сүүлийн шатанд 51 бүсгүй тунаж үлджээ. Оросын миссээр тодорсон Ксения Сухонива 100 мянган долларын шагнал хүртэхээс гадна 2008 оны дэлхийн Миссийн тэмцээнд оролцох эрх авсан байна.

Ватикан хотын Гэгээн Петрийн талбайд энэ жилийн зул сар, шинэ жилийн баярын сүлд мод засаж гэрлэн чимэглэлийг нь асаажээ. Ватинканчууд энэ жил төв талбайдаа 32 метрийн өндөр гацуур мод засжээ. Сүлд модыг Альпын нурууны Тренто дүүргийн оршин суугчид Ромын пап ламд бэлэг болгон илгээжээ. Ватинканы төвд сүлд мод засах уламжлал одоогоос хориод жилийн өмнөөс л тогтсон байна.

Саудын Арабын Мекка хотод дэлхийн олон орноос ирсэн нэг сая таван зуун мянган мөргөлчид ирсэн байна. Мусульман шашинтнуудын хувьд хамгийн чухал зан үйлийг хийхээр тэд ирээд байгаа юм. Хаже гэж нэрлэгддэг энэ шашны зан үйлд Ираны төрийн тэргүүн Махмуд Ахмаденижад ч оролцох юм байна.

Укрианы Киев хотын метро өглөө оройн цагаар ачаалал ихтэй байдаг гэнэ. Метроны галт тэргэнд багтах гэсэн хүмүүс хаалганд хавчигдах, цаашлаад гал тэрэгний хөдөлгөөний аюулгүй байдалд нөлөөлөх болжээ. Иймээс өглөө оройн цагаар метроны галт тэрэгний хаалгыг бүрэн хаагдсан эсэхийн нягтлах, зорчигчдийн аюулгүй байдлыг хангах үүрэгтэй шинэ албан тушаалыг бий болгожээ. Токио, Сингапурийн метронд ч ийм албан тушаал бий болоод удаж байгаа юм.

Лид6. Өмнөд Солонгосын эрдэмтэд муурны генийг өөрчилөх туршилт хийжээ. Үүний үр дүнд дэлхийд анх удаа хэт ягаан туяаны нөлөөгөөр харанхуйд цагаан өнгөөр хурц улаанаар гэрэлтдэг муур гарган авсан байна.
Ингэснээр цаашид би генийг өөрчлөлттэй амьтан лабораторийн нөхцөлд гаргаж авах боломжтой гэдгийг нотолж чадлаа гэж Өмнөд Солонгосын эрдэмтэд мэдэгдсэн байна.Турк үүлдэрийн мууранд хиймэлээр гарган авсан муурны өндгөн эсийг хийсэн байна. Үүний үр дүнд хувьсал гарч муур харанхуйд гэрэлтэх болжээ. Яг ийм аргаар удамшилийн өвчнийг анагаах, мөхлийн ирмэг дээр тулж ирээд байгаа тоо толгойн нв цөөрсөн амьтдынг үржүүлэх боломжтой гэж эрдэмтэд зэж байна. 2004 онд Өмнөд Солонгосын эрдэмтэд муурыг зохиомолоор гарган авч байсан юм.

Энэ өдөр
1749 оны энэ өдөр Донын Ростов хот тулгын чулуугаа тавьсан байна.
1939 оны энэ өдөр Атланта хотод Салхиар туугдагсад киноны нээлт болжээ.
1990 оны энэ өдөр Киргизстан улс тусгаар тогтнолын тунхаглал гаргаж байжээ.

Дэлхийн мэдээ 2007 12 14 Баасан гариг

Лид1. Европын холбооны гишүүн 27 орны төрийн тэргүүн нар Португалийн нийслэл Лиссабон хотод хүрэлцэн ирж Европын холбооны Үндсэн хуулийг орлох шинэ браримт бичигт гарын үсэг зурсан байна.
Лиссабоны тунхаглал гэж нэрлэгдээд байгаа энэ баримт бичгийн төслийг европын холбооны орнууд 2005 онд хүлээн зөвшөөрсөн юм. 2005 онд Европын Холбооны Үндсэн хуулийг Франц, Нидерландын иргэд хүлээн зөвшөөрөөгүй билээ. Үүний дараа Лисабоны тунхаглал хэмээх энэ бичиг баримтын төслийг боловсруулж эхэлсэн юм. Европын холбооны орнуудын төрийн тэргүүн нарын гарын үсэг зурсан энэ бич г баримт 2009 оноос хүчин төгөлдөр үйлчилж эхлэх юм.

Лид2. Карибын тэнгисийн бүс нутгийн орнуудаар Ольга нэртэй хүчтэй хар шуурга болж өнгөрсөн байна. Энэ байгалийн онц ноцтой үзэгдлийн үеэр наад зах нь 13 хүн амь насаа алджээ.
Байгалийн гамшигт Доминиканы бүгд найрамдах улс хамгийн их хохирол амссан байна. ТУс улсад 10 хүн нас барж, тавь орчим хүн ор сураггүй алга болжээ. Байгалийн гамшигаас дүрвэж 5000 хүн орон гэрээ орхихоос өөр аргагүй болсон байна. Олон хоногийн турш тасралтгүй орсон борооны улмаас Пуэрто-Рико хотод хөрсний нуралт болжээ. Хотын цахилгаан дамжуулах шугамд гэмтэл гарч хот бүрхэлдэээ гэрэл цахилгаангүй болоод байгаа юм байна. Хөрш зэргэлдээ Гайти улсад нэг хүн үерийн усанд амь эрсэдсэн байна. Атлантын далайд хар шуурганы улирал дуусаад 10 хонож байгаа юм. Бүх зүйл ард ард хоцорсон гэж хүмүүс тайвширч байтал Ольга нэртэй хар салхи 12 сарын 11 нд эхэлсэн юм. Одоо Ольга хар салхиний эрч нь буурч баруун зүгийг чиглэн яваа юм байна.

Лид3. Сүүлийн үед дэлхийн цаг агаар дулаарч байгаа талаар эрэдмтэд мэдээлэх болсон. Тэгвэл 1850 оноос хойш хийсэн цаг уурын ажиглалтад үндэслэн Зүүн Английн Хадли Их Сургуулийн эрдэмтэд дэлхийн цаг уурын дулаарал цаашид ч үргэлжилнэ гэж мэдэгдсэн байна.
Сүүлийн 11 жилд дэлхийн цаг уур улам ч хурдацтайгаар дулаарч байгаа юм байна. Английн эрдэмтэдийн хийсэн энэ дүгнэлтийг Бали арал дээр НҮБ ын ивээл доор болж байгаа дэлхийн цаг уурын өөрчлөлтийн тухай олон улсын хурлын үеэр хэлэлцсэн байна. Английн эрдэмтэд дэлхийн цаг уурын дулаарлын эсрэг яаралтай арга хэмжээ авах шаардлагатай болсон гэж энэ хурлын үеэр мэдэгджээ. Дэлхийн бусад орны эрдэмтэд ч английн эрдэмтэдийн энэ дүгнэлттэй санал нэг байгаагаа илэрхийлсэн байна. 2007 оны зун хамгийн халуун байжээ. Дэлхийн цаг уур энэ хэвээрээ өөрчлөгдсөөр байх юм бол ойрын таван жилийн дараа хойд туйлын мөс хайлж дуусах бөгөөд энэ нь тэнд амьдардаг амьтад бүр мөсөн мөхөж устана гэсэн үг юм.

ТОВЧ
АНУ, ОХУ ын зэвсэгт хүчнийхэн Германы нутаг дэвсгэр дээр хамтарсан цэргийн хээрийн сургууль хийсэн байна. Цэргийн хээрийн сургуулилтийн зохиомж нь алан хядах бүлэглийн хамгаалатыг сэтлэх байжээ. Энэ цэргийн хээрийн сургуулилтийг өнгөрсөн жил хийх байсан ч хойшлуулж байсан юм байна.

ОХУ ын төрийн ДУМ ын сонгуульд төлөөлтэй болсон 4 намын гишүүд өнөөдөр гишүүний үнэмлэхээ гардан авч байна. Шинээр бүрэж байгаа Төрийн ДУМ ынанхны чуулган 12 сарын 24 нд болох юм.

Лид4. АНУ ын зүүн хойд зүгийн нутгуудаар цасан шуурга болж байна. Канзас, Оклахама, Мисурри мужид их хэмжээний цас орсоор байгаа тул цахилгаан эрчим хүчний хангамжид доголдол үүсэж зам тээврийн осолын тоо нэмэгдэх шалтгаан болсон байна.
Хунгарласан цас, халтиргаа гулгаа АНУ ын 95, 84, 91 дугаартай хуулын зам дээр олон арван осол гарчээ. АНУ ын Коннек тикут мужын амбан захирагч Жоди Релл ч зам тээврийн осолд орсон байна. Цаг агаарын байдал муу байгаагийгн улмаас АНУ ын зүүн хойд зүгийн мужуудад сургууль цэцэрлэг, томоохон аж ахуйн нэгжүүд үйл ажиллагаагаа түр хугацаагаар зогсоосон байна. Тэгвэл Массачусетс, Пенсильвания, Нью-Йорк, Нью-Жжерси, Род-Айленд, Коннектикут мужын ах ахуйн нэгжүүдш үйлдвэр үйлчилгээний газрууд өчигдөр ажилын цагаа богиносгож үүд хаалгаа эртхэн хаажээ. Бостон хотын олон улсын нисэх онгоцны буудал өчигдөр 100 гаруй нислэгийг цуцалж зорчигчидыг зочид буудалд байрлуулжээ. Тэгвэл Нью Жерси мужид олон улсын болон орон нутгийн 200 нислэгийг хойшлуулсан тухай мэдээ ирж байна. Нью-Йорка хотын нисэх онгоцны буудлууд онгоц нисгэж, хүлээн авч байгаа ч хэдийд хуваарьт нислэгийг цуцалж магадгүй гэж ард иргэдэд анхааруулага өгчээ. Энэ долоо хоногийн эхээр АНУ ын төвийн болон зүүх хойд зүгийн нутгаар цасан шуурга эхэлсэн юм. Байгалийн үзэгдэлээс болоод 320 мянган өрх айл гэрэл цахилгаангүй болсон юм.

Лид5. АНУ ын Конгрессийн танхимын гишүүд алан хядах ажиллаанд сэжиглэгдэж байгаа хүмүүсээс мэдүүлэг авахдаа тамлан зовоохийг хориглосон шийдвэр гаргасан байна.
АНУ ын тагнуулын төв газрынхан алан хядах ажиллагаанд сэжигдэлдсэн хүнээс мэдүүлэг авахдаа усанд толгойг нв дүрж, хоол унд, нойрыг нь хасаж тамладаг байжээ. Конгрессийн танхимд явуулсан санал хураалтад 222 гишүүн лэмжсэн санал өгсөн бол 199 гишүүн татгалзсан байна. Одоо энэ хуулийн төслийг АНУ ын Сенатын гишүүд хэлэлцэх юм. Хэрвээ АНУ ын парламентын дээд танхим энэ хуулийн төслийг батлах юм бол АНУ ын ерөнхийлөгч Жорж Буш гарын үсгээ зурснаар хууль хүчин төгөлдөр үйлчилж эхэлнэ. Гэвч энэ хуулинд Цагаан Ордон хориг тавьж болзошгүй байгаа юм байна. АНУ ын тагнуулын төв газрынхан мэдүүлэх авахдаа усанд толгойг нь дүрж ам руу нь уцс цутгах арга хэрэглэжээ. Ийм байдлаар тамлан зовоогдсон Аль Кайдагийн нэгэн гишүүний дүрс бичлэгийг тагнуулын төв газрынхан зориудаар устгажээ. АНУ ын тагнуулын төв газрын дарга тамлагдаж байгаа хүмүүсийн дүрс бичлэгийг устгасан тухай саяханыг хүртэл мэдээгүй байжээ.

Лид6.АНУ ын төрийн департамент пүрэв гаригт визний үнийг 30 хувиар нэмэх болсноо албан ёсоор зарласан байна.
АНУ ын визний үнэ 100 доллар байдаг бөгөөд энэ нь 2004 оны үед хийсэн тооцоогоор визний үйлчилгээний зардалыг нөхөхгүй байжээ. Виз хүссэж мэдүүлэг өсөн хүн бүрийн хурууны хээг авах болснй дараа зардал бүр ч нэмэгдсэн байна. 2008 оны 1 сарын 1 ээс эхлэн АНУ ын виз хүсэгчид 131 доллар төлөх болж байгаа юм байна. Хэрвээ та АНУ д зорчих визийг хүсэх өргөдөлөө 2007 ондоо багтаан гаргаж АНУ ын консулийн газар хандах юм бол 100 доллар төлнө. Харин он гарсны дараа консулын газар хандах юм бол шинэ тарифаар төлбөр төлөх юм байна. Хэрвээ америкийн виз хүсэж өргөдөл гаргасан иргэн 2007 онд багтаан өргөдөлөө консулийн газар илгээж заасан хугацаанд ярилцлагандаа ороогүй бол бас 31 доллар нэмж төлөх юм байна. Хамгийн сүүлчийн удаа АНУ ын визны үнэд 2002 онд өөрчлөлт гарч байсан юм. Япон, Австрали, Европын холбооны иргэд АНУ руу визгүй зөрчих эрхтэй байдаг юм.

Лид7. ОХУ ын ерөнхийлөгч Владимир Путин Белорусс улсад хүрэлцэн ирсэн байна. Оросын ерөнхийлөгч Путин, Белоруссийн ерөнхийлөгч Александр Лукашенко нар холбооны улсын төрийн зөвлөлийн хуралдааныг өнөөдөр Минкс хотод эхлүүлэх юм.
ОХУ ын ерөнхийлөгч Путин өчигдөр орой Минск хотод хүрэлцэн иржээ. Пүрэв гарагийн орой хоёр орны төрийн тэргүүн нар Минкс хотоос холгүй байдаг Силичи уулын цанын баазад албан бус уулзалт хийж, оройн зоог барьсан байна. Путин Лукошенко нарын яриан гол сэдэв нь холбооны улсын төсвийн асуудал байжээ. Ирэх 2008 онд Орос Белоруссийн холбооны улсын төсөв тэрбум рубль байх юм байна. Энэ нь өнгөрсөн оныхоос 10 хувиар илүү байгаа юм. Эрчим хүч, нийгмийн халамж, боловсрол, цэргийн салбарт хэрэгжүүлэх нийт 38 хөтөлбөрийг санхүүжүүлэхэд энэ мөнгийг зарцуулах юм байна. Айлчлалын эцэст Путин Лукашенко нар засгийн газар хоорондын тунхаглалд гарын үсэг зурах юм байна. 2008 оны 3 сард болох ОХУ ын ерөнхийлөгчийн сонгуулийн дараа Владимир Путин Орос Белоруссийн холбооны улсын ерөнхийлөгч гэдэг албан тушаалыг хашиж магадгүй юм гэдэг таамаглалыг барууны хэвлэлд нийтэлсэн байна. 1999 онд Орос, Белоруссийн тал Хобооны улс байгуулах гэрээ байгуулсан байна. 2008 оноос Орос Белоруссь улс нэгдсэн мөнгөн тэмдэгт хэрэглэх тохиролцоонд хүрсэн ч энэ асуудал зогсонги байдалд хүрээд байгаа юм.


Лид8. Европын Зөвлөлийн өвлийн хуралдаан өнөөдөр Бельгийн Брюссель хотод өнөөдөр нээгдэж байна.
Португалийн Лиссабон хотод болж байгаа Европын Холбооны ирээдүйн эрх зүйг тодорхойлох бичиг баримтад гарын үсэг зурах ёслолтой давхцаж байгаа тул Европын Зөвлөлийн хуралдааны хөтөлбөрийг багасгажээ. Европын Зөвлөлийн хуралдаанаар бүс нутгийн хөгжлийг 2020 оос 2030 он хүртэл тодорхойлох шинжээчийн багийг бүрдүүлэх гэж байгаа юм байна. Шинжээчдийг багийг байгуулах саналыг Францын ерөнхийлөгч Николя Саркози гаргасан юм байна. Брюссельд болж байгаа Европын Зөвлөлийн хуралдааны үеэр хөндөх өөр нэг чухал асуудал нь Косовогийн ирээдүйн статус, бас Ираны цөмийн хөтөлбөрийн талаар Европын орнуудын баримтлах бодлого байх юм. Косовогийн ирээдүйн статусын талаар нэгдсэн байр суурь Европын орнуудад байхгүй юм.

Лид9. Өнөөдөр Укрианы парламент “Дээд Рада” хуралдаанаа үргэлжүүлж байна. Уржигдар, өчигдөр “Бүс нутгийн нам”ын гишүүд парламентын хуралдааныг хэвийн үргэлжүүлэх боломжыг олгохгүй байсан юм.
Укрианы парламентын өнөөдрийн хуралдаанд 228 гишүүн оролцсон байна. Парламентад олонхи болсон Манай Укриан нам, бас Блок Тимошенко намынхан ерөнхий сайдыг томилохыг асуудлыг хэлэлцэхийг санал болготж байгаа бол Бүс нутгийн намынхан эхлээд парламенты байнгийн хороог батлахыг шаардаж байгаа юм. Энэ горимын маргаанас болж Укрианы парламенты гишүүд өөр хоорондоо нудрага зөрүүлээд амжсан юм. Манай Укриан намынхан Бүс нутгийн намыйн гишүүдийг парламентын танхимд байрлуулсан санал хураалтыг тоолох электрон төхөөрөмжийг эвдэлсэн гэж буруутгаж байгаа юм байна. Гэвч инжерүүд санал хураалтыг тоолох төхөөрөмжид ямар ч гэмтэл байхгүй гэж нотлож байгаа юм. Укрианы ерөнхийлөгч Виктор Ющенко ерөнхий сайдын албан тушаалд Юлия Тимошенког томилох саналыг дахин парламентад оруулсан байна. Гэвч парламентын гишүүд энэ асуудлаар санал хураалт явуулах эсэх нь эргэлзээ төрүүлж байна.
Лид10. Нэрт дуучин Лайза Миннели тайзан дээр согтуу гарч дуулж байх үедээ тайзнаас унасан байна.
Энэс жил 61 настай дуучин Лайза Миннели, Шведэд болсон зул сарын баярт зориулсан нэгэн тоглолтын үеэр тайзнаас унажээ. Тайзан дээр гарахаас өмнө тэрээр их хэмжээний согтууруулах ундаа хэрэглэсэн байна. Тайзнаас унасных нь дараа түүнийг эмнэлэгт хүргэжээ. Тайзнаас унах үед хамгаалалтын албаны нэг ажилтан дороос тосож авсан тул дуучин эмэгтэй хүнд бэртэл аваагүй байна.

Энэ өдөр
1503 оны энэ өдөр манай гаригийн хамгийн алдартай зөнч Нострадамус мэндэлж байжээ.
1901 оны энэ өдөр Лондон хотод дэлхийн түүхэнд анх удаа ширээний теннисний тэмцээн болж байжээ.
1911 оны энэ өдөр Норвегийн аялагч Рауль Амундсен анх удаа дэлхийн өмнөд туйлд хүрсэн байна.
1946 оны энэ өдөр НҮБ ын төв байрыг Нью Йорк хотод байлгах шийдвэрийг гаргаж байжээ.

2007-12-13

Дэлхийн мэдээ 2007 12 13 Пүрэв гараг

Лид1. Италийн алсын тээвэр эрхлэгчид гурван өдрийн өмнө ажил хаялт зарласан юм. Тээвэрчдийн үйлдвэрчний эвлэл өнөөдрөөс ажил хаялтаа зогсоож байгаа зарсан байна.
Итали улсад дизелийн түлшний үнэ огцом нэмэгдсэн нь алсын тээвэр эрхэлдэг компаниудын үйл ажиллагаанд муугаар нөлөөлсөн юм. Шатахууныы үнэ нэмэгдсэнээр алсын тээвэр хийдэг комданиудын ашиг багасч, алсдаа дамдуурах болно гэж мэдэгдэж байлаа. Жолооч нарын үйлдвэрчний эвлэл Италийн засгийн газрын хооронд яриа хэлэлцээр амжилттай болж өнгөрсөн байна. Италийн засгийн газар дизель түлшний үни йг нэмэгдүүлэхгүй байхыг амлаад, алсын тээвэр эрхэлдэг компаниудлал татаас мөнгө олгох болжээ. Алсын тээвэрийн жолооч нар Италийн томоохон хотуудыг холбосон гол замуудыг хааж эсэргүүцлээ илэрхийлээд байсан юм. Ажил хаялт үргэлжилсэн гурван өдөрт л гэхэд италийн эдийн засагт 2 сая еврогийн хохирол учирсан байна. Италийн хүнсний дэлгүүрүүдийн лангуу хоосорч, хүн амын хүнсний хангамжид доголдол ч үүссэн байна. Ажил хаялт зогсож байгаа ч хүнсний бараа бүтээгдэхүүний нийлүүлэлт сайжраагүй байна. Хоёр хоногийн дараа гэхэл бараа бүтээгдэхүүнийн хамгамж хэвийн болно гэж эдийн засагчид тооцоолж байна.

Лид2. Энэ долоо хоногийн ням гаригт Басра хотыг Их Британи Умард Ирландын Нэгдсэн Вант улсын цэргүүд иразын зэвсэгт хүчнийхэний мэдэлд шилжүүлэн өгөх гэж байна.
Иракт энхийг сахиулж байгаа Их Британи Умард Ирландын Нэгдсэн Вант Улсын зэвсэгт хүчнийхэн Басра хотоос холгүй газар байрлаж, Басра хотын аюулгүй байдлыг бүхэлд нь хариуцан ажиллаж байгаа юм. Тэгвэл 12 сарын 16 нд буюу энэ долоо хоногийн ням гарагт Басра хотын аюулгүй байдал, нийгмийн хэв журмыг Иракын зэвсэгт хүчин, орон нутгийн засаг захиргааныхан хариуцах болж байна. Их Британий ерөнхий сайд Гордон Браун өнгөрсөн долоо хоногт Иракт гэнэтийн айлчлал хийхдээ ойрын 14 хоногт багтаан Басра хотыг Иракын эрх баригчдад шилжүүлэн өгнө гэж мэдэгдэж байсан юм. Сүүлийн нэг сард Иракт алан хядах ажиллагаа 90 хувь буурсан нь энхийг сахиулагчид үүргээ сайн биелүүлж, Иракт ардчилсан нийгэм төлөвшиж эхлэж байгаагийн шинж тэмдэг гэж Гордон Браун хэлсэн юм. Одоогийн байдлаар Иракт Их Британи Умард Ирландын нэгдсэн вант улсын 4500 цэргийн албан хаагч энхийг сахиулж байгаа юм.Ирэх хавар их британий цэргийн тоо 2500 болж буурах юм.

Лид3. Гүржийн сөрөг хүчний дуу хоолой болж байсан Имеди телевиз 12 сарын 12 ноос эхлэн нэвтрүүлгээ явуулж эхэлсэн байна.
Гүржийн чөлөөт телевиз гэсэн тодотголтой энэ суваг 11 сарын 7 нд нэвтрүүлгээ зогсоосон юм. Гүржийн ерөнхийлөгч Михаил Саакашвили улс орондоо онц байдал зарлахдаа чөлөөт телевиз, радиогийн нэвтрүүлгийг зогсоохдоо Имеди телевизийн нэвтрүүлэг явуулах эрхийг бүр мөсөн хаасан юм. Имеди телевизийнхэн өчигдөр нэвтрүүлгээ эхлэхдээ тусгай албаныхан хэрхэн тус телевизийн студи руу дайран орж байгааг үзүүлжээ. 10 сарын 6 нд Тбилиси хотын шүүх Имеди телевизэд үйл ажиллагаагаа эхлэх зөвшөөрөл олгосон юм. Гэсэн ч тусгай албаныхан телевизийн тоног төхөөрөмжийг эвдэж сүйтгэсэн тул шууд нэвтрүүлгээ сэргээх ямар ч бололцоогүй байжээ. Тус телевизийн инженерүүд эвдэрсэн тоног төхөөрөмжийг өчигдөр л засварлаж дууссан байна. Имеди телевизийнхэн хүчний байгуулгаар хохиролоо төлүүлэхээр шүүхэд хандах гэж байгаа гэнэ.

ТОВЧ.
ОХУ ын ерөнхийлөгч Владимир Путин Ново Огарево дахь өөрийн эдлэндээ Сонгуулийн ерөнхий хорооны удирдлагуудыг хүлээн авч уулзсан байна. Ерөнхийлөгч Путин сонгуулийн санал хураалт, зохион байгуулалт, үг дүнгийн талаар санал солилцжээ. Сонгуулийн санал хураалтын ажлыг амжилттай зохион байгуулсан сонгуулийн ерөнхий хорооныхонд Путин талархал илэрхийлжээ.

ОХУ ын Ростов мужын нэгэн шувуун фермд шувууны томуу өвчин илэрсэн байна. Мэргэжилтнүүд H5 N1 вирусийн халдвараар тэжээмэл шувуу өвчилсөнийг нотолжээ. Халдварт өвчин гарсан шувуун фермд хөл хорито тогтоосон байна. Өвчний голомтод байгаа бүх тахиаг устгалд оруулах гэж байна.

АНУ ын холбооны нөөцийн газар зээлийн хүүг тэг зууны 25 хувиар бууруулсан байна. Ингэснээр санхүүгийн салбарыг хямралд орохоос сэргийлж чадна гэж тэд үзэж байна. АНУ ын холбооны нөөцийн газар 9 сараас хойш 3 дахь удаагаа зээлийн хүүг буруулж байгаа юм.

Палестины нутаг дэвсгэрээс Изриалийн хилийн Сдерото суурин руу ганц хоногийн дотор 22 ширхэг гар хийцийн пуужингаар харвасан байна. Кассам нэртэй гар хийцийн пуужинд нийтдээ 4 хүн оногдож нас барсан байнан. Үүний дараа Изриалтийн Сдерот суурингийн захирагч албан тушаалаасаа өөрийнхөө хүсэлтээр огцорочээ. Суурингийн иргэд түүнийг иргэдийн аюулгүй байдлыг хангах талаар арга хэмжээ аваагүй гэж шүүмжилж байсан юм. Палестины Изриалийн хооронд дээд хэмжээнболж байгаа энхийн гэрээ байгуулах хэлэлцээрийгн тасалдуулах гэс эн оролдлого гэж ажиглагчид дүгнэж байна.

Лид4.Укрианд парламентын хямрал нүүрлэж байна.
Укрианы шинээр байгуулагдсан парламентад дахин шинэ хямрал нүүрлээд байна. Украины парламент улсынхаа ерөнхий сайд томилж чадаагүй билээ. Тэгвэл үүн дээр өөр нэг асуудал нэмэгдэж гарч ирээд байна. Укрианы парламентын 5 фракц парламентынхаа хорооны бүтэц бүрэлдэхүүнийг батлаж чадахгүй байгаа юм. Иймээс парламентад төлөөлөлтэй намууд зөвшилцөлийн уулзалт зохион байгуулсан байна. Блок Тимошенко намын тэргүүн Юлия Тимошенко ерөнхий сайдаар томилогдох итгэл найдвараа гээгээгүй байгаа юм. Үндсэн хуулинд заасны дагуу парламент нь анхны хуралдаанаасаа хойш 30 хоногийн дотор Дээд Радагийн хороонуудыг байгуулах ёстой юм. Харин засгийн газар байгуулахад 60 хонгийн хугацаа Укрианы парламентын гишүүдэд байна. Хэрвээ хуулинд заасан хугацаанд парламентын хороо, засгийн газраа байгуулж чадахгүй бол Укрианд дахин парламентын хямрал бий болж магадгүй болоод байна.

Лид5. ОХУ Польшоос мах худалдан авах болжээ. Үүнээс өмнө оросууд Польшоос мах худалдан авахас татгалзаж байсан юм.
ОХУ хөрш зэргэлдээ Польш улсаас мах авахаас татгалзаж байсан юм. Польшийн аж ахуйн нэгжүүд эрүүл мэндийн шаардлага хангахгүй бохир нөхцөлд мах бэлтгэдэг гэсэн үндэслэлээр ОХУ Польшоос мах авахаас эрс татгалзаж байлаа. Польш улс үүний хариулд ОХУ-ыг дэлхийн худалдааны байгуулагад элсэхэд нь хориг тогтоогоод байсан юм. Польшийн засгийн газар огцорч шинэ ерөнхий сайд томилогдсоноор Орос Польшийн харилцаа сайжрах анхны шиж тэмдэг гарч байна. Польшийн ерөнхий сайд Дональд Туск оросыг дэлхийн худалдааны байгуулагад элсэхэд нь дэмжих болно гэж мэдэгдсэн нь хоёр орны харилцаа сайжрахад нөлөөлжээ. Үүний дараа ОХУ Польш улсаас мах худалдан авах болсон байна. Польшоос мах нийлүүлэх хоригийг цуцалж байгаагаа ОХУ ын хөдөө аж ахуйн сайд Алексей Гордеев мэдэгдсэн байна. 2005 онд орос Польшийн харилцаа муудаж Оросууд Польшоос мах худалдан авахаас татгалзах болсон юм. Орос Польшийн харилцаа сайжирч байгаад Европын холбооныхон сэтгэл хангалуун байна.

Лид6. АНУ –ыг зорьж байгаа гадаадын иргэдээс илүү их тэвчээр шаардсан шийдвэрийг тус улсын эрх баригчид гаргажээ. АНУ –ын хил дээр гадаадын иргэдийг 10 хурууны бүх хээг авах болсон байна.
Ингэснээр АНУ ын холбооны мөрдөх товчооныхон алан хядагчдыг АНУ ын нутаг дэвсгэрт оруулахгүй байх болно гэж үзэж байгаа юм. Шинээр нэвтрүүлэх гэж байгаа энэ хяналтын шинэ тогтолцоог Вашингтон хотоос холгүй байдаг нэг онгоцны буудалд туршиж байгаа юм байна. АНУ ын дотоодын аюулгүй байдлын департамент тун удахгүй хяналт шалдгатын энэ шинэ тогтолцоог АНУ ын бүх нисэх буудалд нэввтрүүлнэ гээж амалсан байна. 2008 оны сүүл гэхэд Америкад ирж байгаа бүх хүмүүс 10 хурууны хээгээ өгдөг болох юм.
Эр. Ингэхээр одоо бид манай баазад хадгалагдаж байгаа хурууны хээ, АНУ ын хил дээр ирсэн хүний гарын хээтэй тохирч байгаа шалгах боломжтой болж байгаа юм.
АНУ ын хил дээр сэжигтэй санагдсан гадаадын иргэдийг нэмэлт хяналт шалгалтад оруулдаг юм. Зорчигчын 10 хурууны хээг авдаг болсноор ийм нэмэлт үзлэг хийх шаардлагагүй болж байгаа юм. Өнгөрсөн жил АНУ ын тусгай албаныхан алан хядах байгуулагатай 2000 хүнийг хил дээрээ баривчилсан юм. Ингэхийн тулд 80 сая хүнийг нэмэлт үзлэгт оруулсан юм байна. Хурууны хээ авах үйл явц 30 секундээс хэтрэхгүй.
Эр. Хурууны хээ авах энэ үйл явц нь нэг минутаас хэтрэхгүй. Бас алан хядагчыг АНУ ын нутаг дэвсгэрт нэвтрэн орохоос найдвартай сэргийлж чадна.
АНУ д очих гэж байгаа хүмүүс онгоцны бүхээгт 80 мл ээс их хэмжээний бүх төрлийн шингэн бодис, металл зүйл, шатах материал авч явах хориотой байдаг. Цаашид ч энэ хориг хэвээр үргэлжилэх юм байна.

Лид7. НҮБ ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Бан Гим Мун индонезийн Бали арал дээр дэлхийн цаг уурын өөрчлөлтийн асуудлаар болж байгаа олон улсын хуралд оролцож байна. Бан Ги Мун хуралд оролцогчдод хандаж үг хэлсэн байна.
НҮБ ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Бан Ги Мун дэлхийн улс орнуудад хандан байгаль хамгаалах асуудалд анхаарлаа хандуулахгүй бол хүн төрөлхтөн ган гачиг, өлсгөлөн, үер гээд байгалийн гамшигт нэрвэглэж болзошгүй байна гэж анхааруулсан байна. Алжирт хоёр ч удаа дэлбэрэлт болж, НҮБ ын ажилтнууд энэ алан хядах ажиллааны золиос болсны дара Индонезийн эрх баригчид Бали арал дээо болж байгаа олон улсын хурлын харуул хамгаалалтыг чангатгасан байна. Дэлхийн дулаарлын эсрэг болж байгаа энэ хуралын эцэст Балигийн ззамын зураг нэртэй баримт бичгийг батлах гэж байгаа юм. Уг олон улсын шинэ гэрээний дагуу дэлхийн агаар мандалд ялгаруулж байгаа хүлэмжийн хийн хэмжээг багасгах үүргийг гэрээнд нэгдсэн орнууд хүлээх болно. Хүлэмжийн хийн хоолойг багасгах тухай Киотогийн протоколын хүчин төгөлдөр үйлчлэх хугацаа нь 2012 онд дуусах юм. АНУ Киотогийн протоколд нэгдээгүй цорын ганц улс юм.

Лид8. АНУ Хойд Солонгостой дипломат харилцаагаа өргөжүүлэхэд бэлэх биш байна гэж АНУ ын төрийн нарийн бичгийн дарга Кондоализа Райс лхагва гарагт мэдэгдсэн байна.
АНУ ын хамтран ажиллах дэглэм эн биш гэж хатагтай Кондализа Райс хэлсэн байна. Хойд Солонгос цөмийн байгууламжаа бүр мөсөн хаасны дараа л АНУ БНАСАУ тай бүх талаар хамтран ажиллах бололцоо нээгдэнэ гээж Цагаан Ордон үзэж байна. БНАСАУ, Иран нь дэлхийн хамтын нийгэмлэгийн амар амгалан байдалд түгшүр төрүүлж байгаа орнуудын нэг гэж Кондализай Райс онцлон тэмдэглэсэн байна.

Лид9. Маргааш Европын Холбооны цаашдын хөгжилд чухал нөлөө үзүүлэх “Шинэчлэлийн гэрээнд” гарын үсэг зурах еслол Португали йн Лиссабон хот од болох гэж байна.
Европын орнуул энэ гэрээг Лиссабоны гэрээ гэж нэрлээд байгаа юм. Европын Холбоог шинэчлэх тухай баримт бичигт гарын үсэг зурах нь зүйтэй гэсэн нэгдмэл байр сууринд Европын Холбооны гишүүн 27 орон өнгөрсөн 10 р сард хүрсэн юм. Энэ бичиг баримт 2009 оны нэг сараас эхэлн хүчин төгөлдөр үйлчилж эхэлнэ. Европын холбооны шинэчлэлийн гэрээ нь Европын холбооны үндсэн хуулийн төслийг орлох юм. Европын холбооны үндсэн хуулийн төслийг Франц, Голландын иргэд хүлээн зөвшөөрөөгүй юм. Шинэ гэрээний дагуу Европын холбооны гүйцэтгэх засаглалын бүтэцэд өөрчлөлт орох болно. Бас европарламентын гишүүдийн тоо одоо байгаа 787 оос 750 болж буурах юм.

Лид10. Дуудлага худалдааны түүхэнд ховор тохиолдол бүртгэгдсэн байна. Их Британий 97 настай иргэн Денис Мэон Сотбис дуудлага худалдааны төвд Карабажо гэдэг тийм ч алдарт гараагүй зураачын бүтээлийн хуулбарыг 100 мянган доллараар худалдан авч байжээ. Гэвч тун саяхан түүний худалдан авсан зураг нь хуулбар бус харин жинхэнэ оригигал болох нь тогтоогдсон байна.
100 мянган доллараар худалдан авсан зураг нь 100 сая долларын үнэ цэнэтэй болж өсөж байна. Ирэх бямба гаригт Денис Мэон Сотбис дуудлага худалдааны төвийн үзэсгэлэнгийн танхимд энэ зургаа үзүүлэх гэж байгаа юм байна.
Лид 11 Дэлхийн хамгийн олон уншигчтай хэвлэлийн тоонд ордог Форбс сэтгүүл үлгэрийн баатруудаас хэн нь хамгийн баян бэ гэдэг судалгаа хийсэн байна.
2007 онд Диснейгийн хүүхэлдэйн киноны баатруудаас Скруж Мак Дак хамгийн баян гэнэ. Түүний нийт хөрөнгийн хэмжээ 28,8 тэрбум доллар юм байна. 2006 онд Скруж Мак Дак хөрөнгө чинээнийхээ хэмжээгээр 3 р байранд байсан юм. Өнгөрсөн жил энэ жагсаалтад нэг дүгээр байр эзэлж байсан Оливер Уорбакс эхний гуравт багтаж чадаагүй байна. Үлгэрийн баатруудаас хөрөнгө чинээгээрээ харамч Минг хоёрлугаар байранл оржээ. Түүний хөрөнгийн хэмжээ 29 тэрбум доллар. Харин гуравддугаар байранд Ричи Рич бичигджээ. Түүний хөрөнгийн хэмжээ 16, 1 тэрбум доллар гэнэ. Ричи Ричийн дүрийг ашиглаж программ хангамжын Киско Системс комдани ийм хэмжээний ашиг олжээ.

Лид12 АНУ ын гудамжинд бүжиглэж байгаа замын цагдааг харж болох юм. Энэ жил 60 нас хүрсэн энэ хүн өмнө нь цагдаагийн газар ажиллаж байжээ.
Тэтгэвэртээ аль хэдийнэ гарсан ч жил бүрийн зул сарын баярын өмнө тэр цагдаагийн дүрэмт хувцасаа өмсөж шүгэлээ бариад замын голд бүжиглэдэг байна. Тэр замын хөдөлгөөнийг зохицуулах зуураа шүгэлдэж, шүгэлийнхээ аянд бүжиглэдэг байна. Шүгэлийн аянда бүжигдэх үзүүлбэрээ тэр сүүлийн 20 гаруй жилийн турш хийж байгаа юм байна. Этгээд замын цагдааг харж,түүнтэй танилцах гэсэн хүмүүс олон байдагаас заримдаа зам дээр түгжрэл үүсдэг байна.
Лид13.Японы эрдэмтэд муурнаас айдаггүй хулганыг лабраөторийн аргаар гагаж авсан байна.

Хулганы генийг өөрчилснөөр ийм шинэ төрлийн хулгана гаргаж авсан юм байна. Шинэ төрлийн хулгана муурнаас огт айж эмээлгүйгээр хажуугаар нь гүйж, тэр бүү хэл мууртай хооло хуваалцаж иддэг болжээ. Хулгана муурны үнэрээс нь болж айдаг байна. Японы эрдэмтэд генийн өөрчлөлтэй хулгана гаргахдаа үнэрлэх чадварыг нь өөрчилсөн юм байна.

ЭНЭ ӨДӨР
1642 оны энэ өдөр Голландын далайчин Абель Тасман Шинэ Зеландыг нээсэн байна.
1769 оны энэ өдөр суут хөгжмийн зохиолч Моцарт Итали ороноор 15 сар үргэлжилсэн аялан тоглолтоо эхэлсэн байна.
1966 оны энэ өдөр Америкийн нисэх хүчнийхэн Вьетнамын Ханой хотыг бөмбөгдөж эхэлсэн байна.

2007-12-12

Дэлхийн мэдээ 2007 12 12 Лхагва гараг

Лид1. Хэрвээ Дмитрий Медведов ОХУ ын ерөнхийлөгчөөр сонгогдох юм бол Владимир Путиныг ерөнхий сайдын албан тушалыг санал болгоно гэж мэдэгдсэн байна.
Оросын Төрийн ДУМ-д олонхи болж чадсан Нэгдсэн Орос нам ирэх хавар болох ерөнхийлөгчийн сонгуульд одоо засгийн газрын шадар сайдын албан тушаалыгш хашиж байгаа Дмитрий Медведовыг нэр дэвшүүлэх гэж байгаа тухай өчигдөр мэдээлсэн юм. Дмитрий МСедведов 2008 оны 3 сард болох ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвших саналыг хүлээж авч байгаагаа телевизээр үг хэлэхдээ мэдэгдсэн байна. Хэрвээ би төрийн тэргүүн болох юм бол өнөөгийн ерөнхийлөгч Владимир Путины явуулж байгаа бодлогыг үргэлжлүүлнэ гэж хэлсэн байна. Бас төрийн бодлогын залгамж чанарыг хадгалахын тулд өнөөгийн ерөнхийлөгч Владимир Путинд ерөнхий сайдын албан тушаалыг санал болгоно гэж хэлжээ. Дмитрий Медведовын энэ саналыг Оросын улс төрчид сайшаажээ. Дмитрий Медведов ерөнхийлөгч, Путин ерөнхий сайд болох юм бол ОХУ ын нийгэм эдийн засгийн хөгжлийн тогтвортой байдлыг хангах болно гэж Шудрага Орос намын тэргүүн Сергей Миронов үзэж байгаагаа илэрхийлжээ. Оросын улс төрийн амьдралд өрнөж байгаа үйл явдал дэлхийн олон орны хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийн гол мэдээ болоод байна. Путин Медведов гэсэн улс төрийн холбоо Орос оронд тогтвортой байдлыг хангаж яадна гэж Германы сэтгүүлчид бичсэн бол Их Британий Гардиан сонинд Путин Медведов нарын үзэл бодол нийлдэг гэж онцлон тэмдэглэсэн байна.

Лид2. Укрианы парламент ерөнхий сайдыг томилох эсэх асуудлаар санал хураалт явуулжээ. Жүржийн хувьсгалыг эхлүүлэгчдийн нэг Блок Юлия Тимошенко намын тэргүүн Юлия Тимошенког ерөнхий сайдын албан тушаалд томилох эсэх асуудлаар Дээд Радагийн гишүүд санал хураалт явуулжээ. Санал хураалтын дүнгээр Юлия Тимошенко ерөнхий сайд болоход ердөө ганцхан санал дутсан байна.
Юлия Тимошенко ерөнхий сайд болохын тулд улс төрийн намуудын лидерүүдтэй яриа хэлэлцээр хийж, олон асуудал дээр буулт хийсэн юм. Юлия Тимошенког ерөнхий сайдын албан тушаалд томилохыг хүссэн ерөнхийлөгчийн албан бичгийгн Дээд Радад танилцуулахаас 2 минуцтын өмнө Юлия Тимошенко танхимд орж иржээ. Ерөнхий сайдын албан тушаалд томилогдоно гэдэгтээ тэр итгэл төгс байсан байсан ч эцсийн мөчид тэр санасандаа хүрч чадсангүй гэж барууны сэтгүүлчид бичжээ. Укрианы парламентын 174 гишүүний 450 нь хуралд байсан бөгөөд Бүс нутгийн намынхан санал хураалтад ороцохоос татгалзжээ. Санал хураалтатад оролцсон гишүүдийн 225 нь Юлия Тимошенког дэмжсэн байна. Ерөнхий сайд болохын тулд ердөө ганц хүний санал л дутжээ. Юлия Тимошенког ерөнхий сайдын албан тушаалд томилох саналыг Укрианы ерөнхийлөгч дахин парламентад илгээх гэж байгаа юм байна. Юлия Тимошенко ерөнхий сайд болох итгэл найдвараа алдаагүй байна.
Лид3. АНУ ын Лас Вегас хотод ерөнхий боловсролын сургуулийн автобус руу үл мэдэгдэх этгээд гал нээсэн байна.
Үүний улмаас 6 сурагч шархадсний хоёрынх нь биеийн байдал маш хүнд байгаа юм байна. Хүүхдүүдийг сургуулийн автобуснаас гарах үед буун дуу гарчээ. Шархадсан хүүхдүүд бүгдээрээ 16 аас 17 насны ахлах ангид сурдаг юм байна. Шархадсан хүүхдүүдийгн эмнэлэгт хүргэжээ. Эмч нар хүүхдүдийн амь насанпд одоо аюул байхгүй гэж мэдээлсэн байна.Хэргийн газар ойрхон байсан цагдаагийн хэлснээр бол сургуулийн автобус руу хоёр газраас нэгэн зэрэг гал нээжээ.Ахлах ангийн хүүхдүүд хоорондоо муудалцсаны улмаас бие биендээ өш хонзон санаж бие биенээ хороохыг оролдсон байж болзошгүй гэж сургуулийн захиргааныхан таамаглаж байгаа юм байна. Цагдаа нар энэ хэрэгт холбоотой байж болзошгүй хэд хэдэн хүнийг саатуулжээ.
ТОВЧ
12 сарын 12-оос эхэлн ОХУ европ дахь жирийн зэвсэглэлийн тухай олон уосёын гэрээнээс гарч байгаагаа албан ёсоор зарласан байна. Энэ гэрээнээс гарахыг ОХУ ын ерөнхийлөгч Владимир Путин санал болгосон юм. Учир нь энэ гэрээнд нэгдсэн Европын орнууд гэрээний заалтыг биелүүлэхгүй байгаа юм. Энэ гэрээг 1990 оны 12 сарын 19 нд Умард Атлантын Цэргийн Эвслийн гишүүн 16 орон, хуучин Варшавын гэрээний орнууд хамтран байгуулж байсан юм. Орос улс энэ гэрээнээс гарч байгаад Европын Холбоо, АНУ харамсаж байгаагаа илэрхийлсэн байна. ОХУ цэргийн хүчээ нэмэгдүлэхгүй бөгөөд европын орнууд гэрээний заалтыг биелүүлж эхлэх юм бол ОХУ энэ гэрээнд эргэж нэгдэнэ гэж мэдэгдэж байна.

Өнөөдөр ОХУ даяар үндсэн хуулийг өдрийг тэмдэглэж байна. 1993 оны энэ өдөр ОХУ даяар бүх ард түмний санал асуулгаар шинэ үндсэн хуулийг хүлээн зөвшөөрч нийтээр дпагаж мөрдөж эхэлсэн юм. Саяханыг хүртэл энэ өдөр оросууд амардаг байсан юм. Харин одоогоос гурван жилийн өмнө Хөдөлмөрийн. хуулинд нэмэлт өөрчлөлт хийсний дараа 12 сарын 12-нний өдрийг ажлыг өдөр болгожээ.

Францын нийслэл Парис хотод Ливийн ерөнхийлөгч Кадаффиг эсэргүүцэгчдийн жагсаал болж өнгөрсөн байна. Саяханыг хүртэл алан хядагч гэж тооцогдож байсан Каддафиг Францын ерөнхийлөгч Николя Саркози хүлээн авч уулзсан нь хүнийг эрхийг хамгаалагчдын эгдүүцлийг төрүүлжээ

Лид4. Алжирын нийслэлд хоёр удаа дэлбэрэлт болох үеэр наад заах нь 26 хүн амь үрэгдсэн байна. Халдлагын золиос болсон хүмүүсийн дотор НҮБ-ийн 10 ажилтан байгаа юм байна.
Зарим эх сурвалжууд дэлбэрэлтийн үеэр 60 гаруй хүн нас барсан гэж мэдээлжээ. Алжирын нийслэл хотыйн төвд тэсрэх бодистой хоёр машин хоорондоо хэдхэн минутын зайтай дэлбэрсэн байна. Эхний дэлбэрэлт Алжирын Үндсэн хуулийн цэцийн барилгийн ойролцоо болсон бол нөгөө нь НҮБ ын хөгжлийн хөтөлбөрийн офисын дэргэд болжээ. Хүчтэй дэлбэрэлт болох мөчид хэд хэдэн байшин баригын хананд цууралт үүсжээ. Ажлирт болсон алан хядах ажиллагааг Аль Кайда алан хядах байгуулага зохион байгуулжээ гэх үндэсэлэл цагдаагийнханд байгаа юм байна. Учир нь лалын хэт үндсэрхэгн нэгэн байгуулагын интернэт дэхь сайтад халдлага хийнэ гэсэн заналхийлсэн мэдээлэл гарч байсан юм. НҮБ ын ажилтнан дпэлбэрэлтэд өртөж амь үрэгдсэн тус байгуулагын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Бан Ги Мун гүнээ харамсаж байгаагаа илэрхийлжээ. Алан хядагчид сүүлийн үед хүмүүнлэгийн ажил хийж байгаа НҮБ ын ажиляид рүү халдах нь ихсэж байна. Иракт хүмүүнлэгийн үйл ажиллагаа явуулж байсан НҮБ ын ажилтнууд алан хядагчидын гарт олноороо амиа алдаж байсан тул НҮБ иракт хүмүүнлэгийн ажил явуулахаа зогсоосон билээ.


Лид5. Перу улсын дээд шүүх өнөөдөр тус удсын экс ерөнхийлөгч Альберто Фужиморид 6 жилийн ял оноосон байна. Альберто Фужимори төрийн тэргүүнээр ажиллаж байх хугацаандаа эрх мэдлээ хэтрүүлсэн, авилагын хэрэгт холбогдсон гэж Перугийн хууль сахиулах байгууга үзэж байгаа юм байна.
Перугийн шүүх Альберто Фужиморигийн эсрэг хэд хэдэн хавтас хэрэг үүсгээд байсны 6 нь авилагатай холбоотой юм байна. Альберто Фужимори төрийн өндөрлөгт байхдаа Перугийн тагнуулдын төв газрын даргаар ажилалж байсан Владимиро Монтесиноийн гэрт нэгжлэг хийх тушаал өгч байжээ. Тухайн үед тагнуулын төв газрын даргын гэрт нь авилага өгч авалцаж байгаа дүрс бичлэг хадгалагдаж байсан юм. Альберто Фужимори энэ бичлэгтэй хальсыг авч байжээ. Альберто Фужимори нь япон гаралтай бөгөөд 1990 ээс 2000 оны хооронд Перу улсын ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан юм. 2000 онд тэр Перугийн хууль сахиулагчдаас зугатаж Японд амьдарч байсан юм. Тэр Японы парламентын гишүүн болохын тулд сонгуульд ч нэрээ дэвшүүлж байсан юм.

Лид6 АНУ ын тагнуулын төв газрын газрын тэргүүн генерал генерал Майкл Хейден Конгрессийн хороонд очиж устгагдсан хоёр гэрчийн дүрс бичлэгийн талаар мэдүүлэг өг,өх гэж байна.
2001 оны 9 сарын 11 өдөр Нью Йорк хотод ихэр хоёр цамхаг халдлагын бай болж байсан. Энэ хэргийг зохион байгуулагчдын нэг Аль Кайда бүлэглэлийн нэгэн гишүүнээр мэдүүлэг авах үед хийсэн дүрс бичлэгийг 2005 онд тагнуулынхан зориудаар устгасан байж болох талтай юм. Мэдүүлэг авахдаа тагнуулыгн төд газрын мэргэжилтнүүд хориотой арга хэрэглэсэн гэж хүний эрхийг хамгаалагчид үзэж байгаа юм. АНУ ын хууль зүйн яам, Тагнуулын төв газрын удирдлагууд энэ хэргийг судлах ажилд орсон байна. Тагнуулыгн төв газахт ажиллаж байсан Жон Кириаку америкийн ЭЙ Би Си сувагт ярилцага өгөхдөө мэдүүлэг өгч байгаа хнү руу ус цутгах нь маш ашигтай арга гээд үүний ачаар чухал мэдээлэл авч чадсан гэж ярьсан юм. Аль Кайда бүлэглэлтэй холбоотой байж болох олон хүнийг байцаахдаа ийм арга хэрэглэдэг байжээ. Бас Гуантаномо шоронгийн хоригдолуудаас байцаалт авахдаа тамлах зовоох аргууд хэрэглэдэгийг тэр хүлээн зөвшөөрсөн байна.

Лид7. Изриалийн ерөнхий сайд Эхуд Ольсерт, Палестины засаг захиргааны тэргүүн Махмуд Аббас нар өнөөпөр уулзалт хийж байна. Тэд хоёр орны хооронд найрамдлын гэрээ байгуулах асуулдаар уулзалт хийх гэж байгаа юм.
Изиалийн ерөнхий сайд Эхуд Ольмерт олон жил үргэлжилсэн хямралд цэг тавихын тулд ихээхэн хүчин чармайлт гаргах болно гэж амласан байна. Өнгөрсөн 11 сард АНУ ын Аннаполис хотод Ойрхи Дорнодын хямралыг зохицуулах олон улсын бага хурал болж өнгөрсөн билээ. Энэ хурлыг үр дүнд Изриаль, Палестины удирдагчид 14 хоног тутам уулзалт хийж байх тохиролцоонд хүрсэн юм. Ойрхи Дорнодыйн хямралыг энхийн замаар шийдвэрлэх оролдлого одоогоос 7 жилийн өмнө болж байсан ч ямар үр дүнд хүрч байгаагүй юм.

Лид8. ОХУ хүүхдрийн нэвтрүүлийн тусгай суваг нээгээд удаагүй байгаа ч чамлахааргүй амжилтад хүрсэн байна. Бибигон нэртэй хүүхдийн нэвтрүүлгийн сувгийг өнөөдрөөс эхлэн ОХУ даяар дамжуулах болжээ.
Түүнээс гадна хүүхдийн нэвтрүүлгийн гэсэн тодотголтой телевиз өөрийн гэсэн өвөрмөц бэлгэ тэмдэгтэй болжээ. Буржгар шар үстэй баяцхан хүүгийн дүрийг Бибигон хүүхдийн сувгийн бэлгэ тэмдэг болгожээ.
Бибигон телевизийн сүлд тэмдэггий бодож олох уралдаан зарлаад байсан юм. Сэтгэл зүйч, зураач, сэтгүүлч гээд олон хүний бүрэлдэхүүнтэй баг уралдаанд ирүүлсэн бүтээлүүдийг дүгнэж үзэгч таны харж байгаа энэ зургийг сонгосон байна. Хүүхдийн телевизийн бэлгэ тэмдэгийг бүтээсэн зураачид 250 мянгна рублийн шагнал гардуулжээ. Бибигон хүүхдийн теллевиз нэвтрүүлэг дамжуулах хүрээгээ нэмэгдүүлж байгааг тохиолдуулан өдөрлөг зохион байгуулж гар зургийн уралдаан зарласан байна.

Лид9. АНУ ын Нью Йорк хотын симфони найрал хөгжимчид ирэх оны 2-р сард Хойд Солонгост тоглолт хийж байна.
Бүр тодруулах юм бол 2 сарыйн 26 нд Пхеньян хотод тоглолтоо хийх болно гэж симфони найрал хөгжмийн гүйцэтгэх захирал Зари Мета Би Би Си -ийн сурвалжлагчид ярьсан байна.
БНАСАУ ын Соёлын яам Нью-Йоркийн симфони найрал хөгжмийнхөнийг ирж тоглолт хийхийг 2007 оны наймдугаар сард хүсэж албан ёсоор урилга илгээсэн юм байна. Хойд Солонгос, Америкийн харилцааг сайжруулахад урлагийнханы тоглолт хүнэлж барашгүй хувь нэмэр оруулах болно гэж ажиглагчид үзэж байна. Симфолни найралм хөгжмийн гүйцэтгэх захирал Зарин Мета 10 сард Пхеньян хотод 6 өдрийн айлчлал хийж, найрал хөжмийн тоглолтыг хийхэд тохиромжтой танхимыг хайж, бас зохион байгуулалтын асуудлыг хойд солонгосын соёлын яамныхантай тохиролцсон юм байна.
Эр. АНУ ын пидломат харилцааны түүхэнд аль нэгэн улстай харилцаагаа сайжруулахдаа соёлын үйл ажиллагааг идэвхижүүлдэг уламжлал бий.
1973 рнд хятадын Бээжин хотол Филаделтфи хотыйн симфони найрал хөгжмийнхөн тоглолт хийж байсан юм. Үүний дараа АНУ ын ерөнхийлөгч Никсон БНХАУ-д түүхэн гэж хэлж болохоор айлчлал хийсэн юм. Тэгвэл 1956 онд Бостон хотын симфони найрал хөгжмийнхөн Зөвлөлт Холбоот улсад тоглолт хийж байжээ. 12 сарын эхээр АНУ ын ерөнхийлөгч Жорж Буш хойд Солонгосын удирдагч Ким Чен Ирт захиа илгээж цөмийн хөтөлбөрийнхө тухай дэлгэрэнгүй мэдээлэлийг олон нийтэд өгөхийг уриалж байсан юм. Сүүлийн үед хойд солонгос, америкийн харилцаанд бага ч болов ахиц гарч байгаа юм. Өнгөрсөн 2-р сард барууны орнууд эдийн засгийн тусламж дэмжлэг үзүүлэх юм бол бид цөмийн байгууламжаа хаана гэж Хойд Солонгосын тал амалсан юм.
Лид 10. судалгааны ажил хийж байгаа өөрөө явагч Спирит аппарат Ангараг гариг дээр амьдрал байж болох таатай нөхцөл байгааг илрүүлсэн байна. Энэ тухай АНУ ын геофизикийн хүрээлэнгийн эрдэмтэн Стив Сквайзер мэдээлжээ.
Ангараг гаригийн гадаргуу дээр ажиллаж байгаа Спирит аппаратын дугуй хөдлөх үед ямар нэгэн хий хөрснөөс дэгдэж байгаа эрдэмтэд санамсаргүйгээр илрүүлсэн юм байна. Уг хийнд шижилгээ хийж үзсэнм эрдэмтэд ангараг гариг дээр их хэмжээний диоксип байна гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн байна. Энэ нь ангараг гариг дээр усны эх үүсвэр байга, эсвэл хий ялгаруулж байгаа галт уул байна гэсэн үг юм. Ингэснээр марс гариг дээр амьдрал бий болоход, амьд организм амьдрахад таатай нөхцөл байна гэж хэлж болох юм.

Энэ өдөр
1928 оны энэ өдөр Киргизийн зохиолч Чингиз Айтматов мэндэлсэн байна.
Одоогоос 105 жилийн өмнө буюу 1901 оны энэ өдөр зохион бүтээгч Маркони Атлантын далайн нэг эргээ нөгөө рүү нь радио холбооны туршилт хийсэн байна.
Одоогоос 60 жилийн өмнө буюу 1946 оны энэ өдөр Тайд угаалгын нунтаг худалдаанд гарчээ.
1979 оны энэ өдөр ЗСБНХУ ын Коммунист намын төв хороо Афганистан улсад цэргийн ажиллагаа хийх шийдвэр гаргасан байна.

Дэлхийн мэдээ 2007 12 12 Лхагва гараг

Лид1. Хэрвээ Дмитрий Медведов ОХУ ын ерөнхийлөгчөөр сонгогдох юм бол Владимир Путиныг ерөнхий сайдын албан тушалыг санал болгоно гэж мэдэгдсэн байна.
Оросын Төрийн ДУМ-д олонхи болж чадсан Нэгдсэн Орос нам ирэх хавар болох ерөнхийлөгчийн сонгуульд одоо засгийн газрын шадар сайдын албан тушаалыгш хашиж байгаа Дмитрий Медведовыг нэр дэвшүүлэх гэж байгаа тухай өчигдөр мэдээлсэн юм. Дмитрий МСедведов 2008 оны 3 сард болох ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвших саналыг хүлээж авч байгаагаа телевизээр үг хэлэхдээ мэдэгдсэн байна. Хэрвээ би төрийн тэргүүн болох юм бол өнөөгийн ерөнхийлөгч Владимир Путины явуулж байгаа бодлогыг үргэлжлүүлнэ гэж хэлсэн байна. Бас төрийн бодлогын залгамж чанарыг хадгалахын тулд өнөөгийн ерөнхийлөгч Владимир Путинд ерөнхий сайдын албан тушаалыг санал болгоно гэж хэлжээ. Дмитрий Медведовын энэ саналыг Оросын улс төрчид сайшаажээ. Дмитрий Медведов ерөнхийлөгч, Путин ерөнхий сайд болох юм бол ОХУ ын нийгэм эдийн засгийн хөгжлийн тогтвортой байдлыг хангах болно гэж Шудрага Орос намын тэргүүн Сергей Миронов үзэж байгаагаа илэрхийлжээ. Оросын улс төрийн амьдралд өрнөж байгаа үйл явдал дэлхийн олон орны хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийн гол мэдээ болоод байна. Путин Медведов гэсэн улс төрийн холбоо Орос оронд тогтвортой байдлыг хангаж яадна гэж Германы сэтгүүлчид бичсэн бол Их Британий Гардиан сонинд Путин Медведов нарын үзэл бодол нийлдэг гэж онцлон тэмдэглэсэн байна.

Лид2. Укрианы парламент ерөнхий сайдыг томилох эсэх асуудлаар санал хураалт явуулжээ. Жүржийн хувьсгалыг эхлүүлэгчдийн нэг Блок Юлия Тимошенко намын тэргүүн Юлия Тимошенког ерөнхий сайдын албан тушаалд томилох эсэх асуудлаар Дээд Радагийн гишүүд санал хураалт явуулжээ. Санал хураалтын дүнгээр Юлия Тимошенко ерөнхий сайд болоход ердөө ганцхан санал дутсан байна.
Юлия Тимошенко ерөнхий сайд болохын тулд улс төрийн намуудын лидерүүдтэй яриа хэлэлцээр хийж, олон асуудал дээр буулт хийсэн юм. Юлия Тимошенког ерөнхий сайдын албан тушаалд томилохыг хүссэн ерөнхийлөгчийн албан бичгийгн Дээд Радад танилцуулахаас 2 минуцтын өмнө Юлия Тимошенко танхимд орж иржээ. Ерөнхий сайдын албан тушаалд томилогдоно гэдэгтээ тэр итгэл төгс байсан байсан ч эцсийн мөчид тэр санасандаа хүрч чадсангүй гэж барууны сэтгүүлчид бичжээ. Укрианы парламентын 174 гишүүний 450 нь хуралд байсан бөгөөд Бүс нутгийн намынхан санал хураалтад ороцохоос татгалзжээ. Санал хураалтатад оролцсон гишүүдийн 225 нь Юлия Тимошенког дэмжсэн байна. Ерөнхий сайд болохын тулд ердөө ганц хүний санал л дутжээ. Юлия Тимошенког ерөнхий сайдын албан тушаалд томилох саналыг Укрианы ерөнхийлөгч дахин парламентад илгээх гэж байгаа юм байна. Юлия Тимошенко ерөнхий сайд болох итгэл найдвараа алдаагүй байна.
Лид3. АНУ ын Лас Вегас хотод ерөнхий боловсролын сургуулийн автобус руу үл мэдэгдэх этгээд гал нээсэн байна.
Үүний улмаас 6 сурагч шархадсний хоёрынх нь биеийн байдал маш хүнд байгаа юм байна. Хүүхдүүдийг сургуулийн автобуснаас гарах үед буун дуу гарчээ. Шархадсан хүүхдүүд бүгдээрээ 16 аас 17 насны ахлах ангид сурдаг юм байна. Шархадсан хүүхдүүдийгн эмнэлэгт хүргэжээ. Эмч нар хүүхдүдийн амь насанпд одоо аюул байхгүй гэж мэдээлсэн байна.Хэргийн газар ойрхон байсан цагдаагийн хэлснээр бол сургуулийн автобус руу хоёр газраас нэгэн зэрэг гал нээжээ.Ахлах ангийн хүүхдүүд хоорондоо муудалцсаны улмаас бие биендээ өш хонзон санаж бие биенээ хороохыг оролдсон байж болзошгүй гэж сургуулийн захиргааныхан таамаглаж байгаа юм байна. Цагдаа нар энэ хэрэгт холбоотой байж болзошгүй хэд хэдэн хүнийг саатуулжээ.
ТОВЧ
12 сарын 12-оос эхэлн ОХУ европ дахь жирийн зэвсэглэлийн тухай олон уосёын гэрээнээс гарч байгаагаа албан ёсоор зарласан байна. Энэ гэрээнээс гарахыг ОХУ ын ерөнхийлөгч Владимир Путин санал болгосон юм. Учир нь энэ гэрээнд нэгдсэн Европын орнууд гэрээний заалтыг биелүүлэхгүй байгаа юм. Энэ гэрээг 1990 оны 12 сарын 19 нд Умард Атлантын Цэргийн Эвслийн гишүүн 16 орон, хуучин Варшавын гэрээний орнууд хамтран байгуулж байсан юм. Орос улс энэ гэрээнээс гарч байгаад Европын Холбоо, АНУ харамсаж байгаагаа илэрхийлсэн байна. ОХУ цэргийн хүчээ нэмэгдүлэхгүй бөгөөд европын орнууд гэрээний заалтыг биелүүлж эхлэх юм бол ОХУ энэ гэрээнд эргэж нэгдэнэ гэж мэдэгдэж байна.

Өнөөдөр ОХУ даяар үндсэн хуулийг өдрийг тэмдэглэж байна. 1993 оны энэ өдөр ОХУ даяар бүх ард түмний санал асуулгаар шинэ үндсэн хуулийг хүлээн зөвшөөрч нийтээр дпагаж мөрдөж эхэлсэн юм. Саяханыг хүртэл энэ өдөр оросууд амардаг байсан юм. Харин одоогоос гурван жилийн өмнө Хөдөлмөрийн. хуулинд нэмэлт өөрчлөлт хийсний дараа 12 сарын 12-нний өдрийг ажлыг өдөр болгожээ.

Францын нийслэл Парис хотод Ливийн ерөнхийлөгч Кадаффиг эсэргүүцэгчдийн жагсаал болж өнгөрсөн байна. Саяханыг хүртэл алан хядагч гэж тооцогдож байсан Каддафиг Францын ерөнхийлөгч Николя Саркози хүлээн авч уулзсан нь хүнийг эрхийг хамгаалагчдын эгдүүцлийг төрүүлжээ

Лид4. Алжирын нийслэлд хоёр удаа дэлбэрэлт болох үеэр наад заах нь 26 хүн амь үрэгдсэн байна. Халдлагын золиос болсон хүмүүсийн дотор НҮБ-ийн 10 ажилтан байгаа юм байна.
Зарим эх сурвалжууд дэлбэрэлтийн үеэр 60 гаруй хүн нас барсан гэж мэдээлжээ. Алжирын нийслэл хотыйн төвд тэсрэх бодистой хоёр машин хоорондоо хэдхэн минутын зайтай дэлбэрсэн байна. Эхний дэлбэрэлт Алжирын Үндсэн хуулийн цэцийн барилгийн ойролцоо болсон бол нөгөө нь НҮБ ын хөгжлийн хөтөлбөрийн офисын дэргэд болжээ. Хүчтэй дэлбэрэлт болох мөчид хэд хэдэн байшин баригын хананд цууралт үүсжээ. Ажлирт болсон алан хядах ажиллагааг Аль Кайда алан хядах байгуулага зохион байгуулжээ гэх үндэсэлэл цагдаагийнханд байгаа юм байна. Учир нь лалын хэт үндсэрхэгн нэгэн байгуулагын интернэт дэхь сайтад халдлага хийнэ гэсэн заналхийлсэн мэдээлэл гарч байсан юм. НҮБ ын ажилтнан дпэлбэрэлтэд өртөж амь үрэгдсэн тус байгуулагын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Бан Ги Мун гүнээ харамсаж байгаагаа илэрхийлжээ. Алан хядагчид сүүлийн үед хүмүүнлэгийн ажил хийж байгаа НҮБ ын ажиляид рүү халдах нь ихсэж байна. Иракт хүмүүнлэгийн үйл ажиллагаа явуулж байсан НҮБ ын ажилтнууд алан хядагчидын гарт олноороо амиа алдаж байсан тул НҮБ иракт хүмүүнлэгийн ажил явуулахаа зогсоосон билээ.


Лид5. Перу улсын дээд шүүх өнөөдөр тус удсын экс ерөнхийлөгч Альберто Фужиморид 6 жилийн ял оноосон байна. Альберто Фужимори төрийн тэргүүнээр ажиллаж байх хугацаандаа эрх мэдлээ хэтрүүлсэн, авилагын хэрэгт холбогдсон гэж Перугийн хууль сахиулах байгууга үзэж байгаа юм байна.
Перугийн шүүх Альберто Фужиморигийн эсрэг хэд хэдэн хавтас хэрэг үүсгээд байсны 6 нь авилагатай холбоотой юм байна. Альберто Фужимори төрийн өндөрлөгт байхдаа Перугийн тагнуулдын төв газрын даргаар ажилалж байсан Владимиро Монтесиноийн гэрт нэгжлэг хийх тушаал өгч байжээ. Тухайн үед тагнуулын төв газрын даргын гэрт нь авилага өгч авалцаж байгаа дүрс бичлэг хадгалагдаж байсан юм. Альберто Фужимори энэ бичлэгтэй хальсыг авч байжээ. Альберто Фужимори нь япон гаралтай бөгөөд 1990 ээс 2000 оны хооронд Перу улсын ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан юм. 2000 онд тэр Перугийн хууль сахиулагчдаас зугатаж Японд амьдарч байсан юм. Тэр Японы парламентын гишүүн болохын тулд сонгуульд ч нэрээ дэвшүүлж байсан юм.

Лид6 АНУ ын тагнуулын төв газрын газрын тэргүүн генерал генерал Майкл Хейден Конгрессийн хороонд очиж устгагдсан хоёр гэрчийн дүрс бичлэгийн талаар мэдүүлэг өг,өх гэж байна.
2001 оны 9 сарын 11 өдөр Нью Йорк хотод ихэр хоёр цамхаг халдлагын бай болж байсан. Энэ хэргийг зохион байгуулагчдын нэг Аль Кайда бүлэглэлийн нэгэн гишүүнээр мэдүүлэг авах үед хийсэн дүрс бичлэгийг 2005 онд тагнуулынхан зориудаар устгасан байж болох талтай юм. Мэдүүлэг авахдаа тагнуулыгн төд газрын мэргэжилтнүүд хориотой арга хэрэглэсэн гэж хүний эрхийг хамгаалагчид үзэж байгаа юм. АНУ ын хууль зүйн яам, Тагнуулын төв газрын удирдлагууд энэ хэргийг судлах ажилд орсон байна. Тагнуулыгн төв газахт ажиллаж байсан Жон Кириаку америкийн ЭЙ Би Си сувагт ярилцага өгөхдөө мэдүүлэг өгч байгаа хнү руу ус цутгах нь маш ашигтай арга гээд үүний ачаар чухал мэдээлэл авч чадсан гэж ярьсан юм. Аль Кайда бүлэглэлтэй холбоотой байж болох олон хүнийг байцаахдаа ийм арга хэрэглэдэг байжээ. Бас Гуантаномо шоронгийн хоригдолуудаас байцаалт авахдаа тамлах зовоох аргууд хэрэглэдэгийг тэр хүлээн зөвшөөрсөн байна.

Лид7. Изриалийн ерөнхий сайд Эхуд Ольсерт, Палестины засаг захиргааны тэргүүн Махмуд Аббас нар өнөөпөр уулзалт хийж байна. Тэд хоёр орны хооронд найрамдлын гэрээ байгуулах асуулдаар уулзалт хийх гэж байгаа юм.
Изиалийн ерөнхий сайд Эхуд Ольмерт олон жил үргэлжилсэн хямралд цэг тавихын тулд ихээхэн хүчин чармайлт гаргах болно гэж амласан байна. Өнгөрсөн 11 сард АНУ ын Аннаполис хотод Ойрхи Дорнодын хямралыг зохицуулах олон улсын бага хурал болж өнгөрсөн билээ. Энэ хурлыг үр дүнд Изриаль, Палестины удирдагчид 14 хоног тутам уулзалт хийж байх тохиролцоонд хүрсэн юм. Ойрхи Дорнодыйн хямралыг энхийн замаар шийдвэрлэх оролдлого одоогоос 7 жилийн өмнө болж байсан ч ямар үр дүнд хүрч байгаагүй юм.

Лид8. ОХУ хүүхдрийн нэвтрүүлийн тусгай суваг нээгээд удаагүй байгаа ч чамлахааргүй амжилтад хүрсэн байна. Бибигон нэртэй хүүхдийн нэвтрүүлгийн сувгийг өнөөдрөөс эхлэн ОХУ даяар дамжуулах болжээ.
Түүнээс гадна хүүхдийн нэвтрүүлгийн гэсэн тодотголтой телевиз өөрийн гэсэн өвөрмөц бэлгэ тэмдэгтэй болжээ. Буржгар шар үстэй баяцхан хүүгийн дүрийг Бибигон хүүхдийн сувгийн бэлгэ тэмдэг болгожээ.
Бибигон телевизийн сүлд тэмдэггий бодож олох уралдаан зарлаад байсан юм. Сэтгэл зүйч, зураач, сэтгүүлч гээд олон хүний бүрэлдэхүүнтэй баг уралдаанд ирүүлсэн бүтээлүүдийг дүгнэж үзэгч таны харж байгаа энэ зургийг сонгосон байна. Хүүхдийн телевизийн бэлгэ тэмдэгийг бүтээсэн зураачид 250 мянгна рублийн шагнал гардуулжээ. Бибигон хүүхдийн теллевиз нэвтрүүлэг дамжуулах хүрээгээ нэмэгдүүлж байгааг тохиолдуулан өдөрлөг зохион байгуулж гар зургийн уралдаан зарласан байна.

Лид9. АНУ ын Нью Йорк хотын симфони найрал хөгжимчид ирэх оны 2-р сард Хойд Солонгост тоглолт хийж байна.
Бүр тодруулах юм бол 2 сарыйн 26 нд Пхеньян хотод тоглолтоо хийх болно гэж симфони найрал хөгжмийн гүйцэтгэх захирал Зари Мета Би Би Си -ийн сурвалжлагчид ярьсан байна.
БНАСАУ ын Соёлын яам Нью-Йоркийн симфони найрал хөгжмийнхөнийг ирж тоглолт хийхийг 2007 оны наймдугаар сард хүсэж албан ёсоор урилга илгээсэн юм байна. Хойд Солонгос, Америкийн харилцааг сайжруулахад урлагийнханы тоглолт хүнэлж барашгүй хувь нэмэр оруулах болно гэж ажиглагчид үзэж байна. Симфолни найралм хөгжмийн гүйцэтгэх захирал Зарин Мета 10 сард Пхеньян хотод 6 өдрийн айлчлал хийж, найрал хөжмийн тоглолтыг хийхэд тохиромжтой танхимыг хайж, бас зохион байгуулалтын асуудлыг хойд солонгосын соёлын яамныхантай тохиролцсон юм байна.
Эр. АНУ ын пидломат харилцааны түүхэнд аль нэгэн улстай харилцаагаа сайжруулахдаа соёлын үйл ажиллагааг идэвхижүүлдэг уламжлал бий.
1973 рнд хятадын Бээжин хотол Филаделтфи хотыйн симфони найрал хөгжмийнхөн тоглолт хийж байсан юм. Үүний дараа АНУ ын ерөнхийлөгч Никсон БНХАУ-д түүхэн гэж хэлж болохоор айлчлал хийсэн юм. Тэгвэл 1956 онд Бостон хотын симфони найрал хөгжмийнхөн Зөвлөлт Холбоот улсад тоглолт хийж байжээ. 12 сарын эхээр АНУ ын ерөнхийлөгч Жорж Буш хойд Солонгосын удирдагч Ким Чен Ирт захиа илгээж цөмийн хөтөлбөрийнхө тухай дэлгэрэнгүй мэдээлэлийг олон нийтэд өгөхийг уриалж байсан юм. Сүүлийн үед хойд солонгос, америкийн харилцаанд бага ч болов ахиц гарч байгаа юм. Өнгөрсөн 2-р сард барууны орнууд эдийн засгийн тусламж дэмжлэг үзүүлэх юм бол бид цөмийн байгууламжаа хаана гэж Хойд Солонгосын тал амалсан юм.
Лид 10. судалгааны ажил хийж байгаа өөрөө явагч Спирит аппарат Ангараг гариг дээр амьдрал байж болох таатай нөхцөл байгааг илрүүлсэн байна. Энэ тухай АНУ ын геофизикийн хүрээлэнгийн эрдэмтэн Стив Сквайзер мэдээлжээ.
Ангараг гаригийн гадаргуу дээр ажиллаж байгаа Спирит аппаратын дугуй хөдлөх үед ямар нэгэн хий хөрснөөс дэгдэж байгаа эрдэмтэд санамсаргүйгээр илрүүлсэн юм байна. Уг хийнд шижилгээ хийж үзсэнм эрдэмтэд ангараг гариг дээр их хэмжээний диоксип байна гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн байна. Энэ нь ангараг гариг дээр усны эх үүсвэр байга, эсвэл хий ялгаруулж байгаа галт уул байна гэсэн үг юм. Ингэснээр марс гариг дээр амьдрал бий болоход, амьд организм амьдрахад таатай нөхцөл байна гэж хэлж болох юм.

Энэ өдөр
1928 оны энэ өдөр Киргизийн зохиолч Чингиз Айтматов мэндэлсэн байна.
Одоогоос 105 жилийн өмнө буюу 1901 оны энэ өдөр зохион бүтээгч Маркони Атлантын далайн нэг эргээ нөгөө рүү нь радио холбооны туршилт хийсэн байна.
Одоогоос 60 жилийн өмнө буюу 1946 оны энэ өдөр Тайд угаалгын нунтаг худалдаанд гарчээ.
1979 оны энэ өдөр ЗСБНХУ ын Коммунист намын төв хороо Афганистан улсад цэргийн ажиллагаа хийх шийдвэр гаргасан байна.

2007-12-11

Дэлхийн мэдээ 2007-12-11 Лхагва

Энэ өдөр
1928 оны энэ өдөр Киргизийн зохиолч Чингиз Айтматов мэндэлсэн байна.
Одоогоос 105 жилийн өмнө буюу 1901 оны энэ өдөр зохион бүтээгч Маркони Атлантын далайн нэг эргээ нөгөө рүү нь радио холбооны туршилт хийсэн байна.
Одоогоос 60 жилийн өмнө буюу 1946 оны энэ өдөр Тайд угаалгын нунтаг худалдаанд гарчээ.
1979 оны энэ өдөр ЗСБНХУ ын Коммунист намын төв хороо Афганистан улсад цэргийн ажиллагаа хийх шийдвэр гаргасан байна.